3

Trong sự XÁC ÐỊNH có hai phần :

1) Nhận diện

2) Thẩm định

Ngoài việc có vật chứng là 3 tấm hình (2 tấm khi còn trẻ và một tấm khi đã già trong trại tù Ba Sao), chúng ta còn phải điều nghiên thật kỹ để có thể xác quyết là thi sĩ đã sinh ra từ năm nào. Dựa trên những tang chứng mà người thẩm định phải trình bày phần lý chứng liên quan đến những dữ kiện thiết yếu về những giai đoạn trong đời bị ngang trái ra sao, nổi trôi theo giòng lịch sử đầy máu lệ của đất nước ta.

TẦM MỨC QUAN TRỌNG của VẤN ÐỀ

Khi cho một người vô cùng quan trọng như NGUYỄN CHÍ THIỆN (chúng ta chưa bàn về chân giả vội) xuất ngoại thì Chính Trị Bộ đã điều nghiên lợi và hại vô cùng kỹ càng.

Ảnh hưởng to lớn của thi sĩ phản kháng lại chế độ tại hải ngoại được coi như một hiện tượng độc nhất vô tiền khoáng hậu. Sự tính toán đó hoàn toàn dựa trên quyền lợi, tức là lợi nhuận mà chế độ sẽ gặt hái được.

Nói rõ ra lợi nhuận tính theo số đô-la mà cái Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa sẽ thâu, sẽ gặt hái được.

Nếu bị chửi thì Việt Cộng cũng đã bị chửi rồi do những bài thơ của tập thơ chuyển qua toà đại sứ Anh ở Hà Nội mà chính quyền đã không ngăn cản nổi. Có thêm một trăm cái miệng chửi nữa cũng thế thôi.

Cộng sản không bao giờ sợ chửi cả, cho nên chúng nó mới dám giết người một cách dã man. Nếu chúng sợ bị chửi thì chúng đã không làm những điều gian ác rồi. 

Người Quốc gia chúng ta có tiềm ẩn trong tâm trí dấu ấn lương tri, cho nên chúng ta không thể hiểu thấu đáo con người cộng sản được. Ngược lại Việt Cộng chủ mưu diệt sạch hết ảnh hưởng ý thức nhân đạo tiềm tàng trong mọi giai cấp cán bộ. Bộ máy đàn áp chuyên chính vô sản (gian trá) đã trừ khử toàn bộ lương tri nơi con người Cộng sản. Họ còn đi đến chỗ nấu thịt giáo sư đem cho học sinh ăn, thì cái việc họ bị chửi hay không có ăn nhằm gì. Người nào còn tưởng Việt Cộng sợ bị chửi thì là chưa thức thời tí nào cả, nói rõ ra là NGU.   

3.1. NHÂN SỰ 

Yếu tố nhân chứng quan trọng vào bậc nhất nếu không có tang chứng khác như hình ảnh:

Các quan tòa cũng như bồi thẩm đoàn, khi những tang chứng, vật chứng không đầy đủ thì họ phải dựa vào nhân chứng mới có thể buộc tội can phạm. Ðây là một vấn đề rất phức tạp và tế nhị. Vì phải dựa trên sự khả tín của nhân chứng.

Hiện nay chúng ta đã có đủ tang chứng và vật chứng, nhưng bọn nằm vùng còn gắng gượng tìm cách chạy tội cho tên DỗM bằng cách nêu ra các nhân chứng ‘’ đã thấy ‘’  nó trong tù.

 Có 4 loại nhân chứng:  

3.1.1.  Những người có tư cách, đáng tin cậy :

Những người nầy là Ðại Úy Nguyễn Hữu Luyện, Linh Mục Nguyễn Văn Lý…., đây là những vị khả tín và khả kính cho nên chúng ta chỉ cần xét thời gian đôi bên gặp nhau mà thôi

3.1.2.  Những người bị săng-ta (chantage, black mail)

Việt cộng đã dùng săng ta với những người bị chúng lén chụp những hình ảnh khi họ đang “hủ hóa” thì những nhân chứng nầy không có giá trị gì, tuy nhiên chúng ta không có bằng cớ là họ bị săng-ta như thế nào.

3.1.3.  Những Việt gian

Những Việt gian như Bùi Ðình Thi, Vũ Thành An, …..và một số ăng-ten bí mật trong các trại tù, thì chúng ta phải biết là tư cách của họ không còn nữa. Ngoài ra còn một số người bị chúng hành hạ đến thân tàn ma dại điên cuồng cũng được Chính Trị Bộ bố trí để gặp  “ Thi sĩ NCT ”.

3.1.4.  Những cò mồi

Những cò mồi như Vũ Thư Hiên, Bùi Tín, Trần Nhu, Minh Thi,…, thì rất nhiều, và họ đã được huấn luyện kỹ lưỡng.

Cho nên khi thấy chúng toa rập để xác quyết tên DỗM là NCT thật thì chúng ta phải đủ thông minh sáng suốt mà cứu xét hiện vụ, và nhất là phải hiểu ngược lại.

Cả Trần Nhu lẫn Vũ Thư Hiên đều xác nhận là bạn cố tri của Nguyễn Chí Thiện, cả hai tên đều gặp lại NCT DỗM, như vậy chúng đã đóng vai trò quan trọng trong sự lường gạt cả thế giới. Chính hai tên gián điệp nầy là « nhân chứng sống » trá hàng để cầu chứng cho tên DỗM cũng trá hàng, tất nhiên rồi.    

3.2. THỜI TÍNH

Mốc thời gian chân giả là 16 tháng 7 năm 1979 là ngày thi sĩ NGUYỄN CHÍ THIỆN thật chạy vào tòa đại sứ Anh, rồi ông bị bắt lại.

Sau 16 tháng 7 năm 1979 chúng dàn dựng ra nhiều nhân chứng bằng cách bố trí để cho tên DỗM đi ở tù để gặp nhiều tù binh thuộc Ngụy quân, Ngụy quyền, để những người nầy sau khi được phóng thích sẽ trở thành những nhân chứng đáng tin cậy, chứng thực tên DỗM thành THậT.

Chỉ có những sự xác định của các nhân chứng trước 16 tháng 7 năm 1979 mới có giá trị phân định được chân giả.

Nếu có vị nào khả kính mà xác nhận có thấy nguyễn Chí Thiện bây giờ đang bị giam với họ thì mới là bằng cớ có giá trị nếu trước 16 tháng 7 năm 1979.

Nếu các vị đó gặp NCT sau ngày 16 tháng 7 năm 1979 mà xác nhận là đúng tên nầy thì nhân chứng đó nhất định đã thấy tên giả rồi. Đó là trường hợp Linh mục Nguyễn văn Lý gặp Thiện DỗM sau năm 1987.

Những tên cò mồi đều xác nhận có gặp và có liên hệ trước 16 tháng 7 năm 1979 với tên dỗm nầy : Trần Nhu, Vũ Thư Hiên, Minh Thi….      

3.3. LIÊN HỆ 

Những sự liên hệ từ chỉ gặp qua đôi ba lần trong tù, đến ở cùng trại, đến cùng nằm gần, đã tâm sự, đến chia xẻ ngọt bùi, rồi đến những người ở cùng nhà khi NCT được thả ra như Trần Nhu, hoặc rủ nhau đi uống cà phê như Vũ Thư Hiên.

Riêng tôi có nhân chứng biết rõ gia đình NGUYỄN CHÍ THIỆN THẬT từ năm 1940 đến năm 1954. Gia đình thuộc "thế gia vọng tộc", không di cư vào Nam năm 1954 vì tin tưởng ở cách mạng dân tộc của Việt Minh như hàng chục triệu người Việt Nam lúc đó. Ðược biết người cha của thi sĩ Nguyễn Chí Thiện là một nhà giáo khả kính, có hai con gái, một con trai. Năm 1949 chị Hoàn của thi sĩ đã có gia đình và có hai cháu lớn như trong hình chụp, chị Hảo chưa có gia đình. Nguyễn Chí Thiện là một thanh niên rất thông minh, có cặp mắt rất sáng. Gia đình nầy không có ai di cư vào trong Miền Nam trong thời Việt Minh tiếp thu năm 1954.

Tên NCT giả đã được bố trí để gặp những người quen của gia đình NCT thật đã di cư vào Nam, (một số người nầy có vượt biên ra hải ngoại mà chính tôi cũng đã gặp) để tăng thêm phần chứng thực của vai trò của nó.

Nhiều người quen xưa cũ của gia đình nầy vì quá lâu ngày, khi gặp tên DỗM cũng tưởng lầm nó là NCT thật.

3.4.  TRẮC NGHIỆM

3.4.1. Trắc nghiệm với ông Mai Xuân Bá :

Ông Mai Xuân Bá là người đã từng là thanh niên xung phong đi đánh Tây dưới thời Việt Minh, sau vì bất mãn bị nhốt tù, Ông chạy qua Tàu rồi qua Canada,  ông ta chưa hề biết Việt Nam Cộng Hòa là gì.

Khi NCT giả đến Montréal QC Canada ngày 7 tháng 4 năm 1996, ông Mai Xuân Bá, người ở tù ở Hỏa lò từ năm 1960 đến năm 1963, có hỏi NCT giả 3 câu mà tất cả những ai có ở tù ở Hỏa lò vào lúc đó phải biết vì quá đặc biệt:

1) Ai là người vác ghế ném vào đầu chánh án ?, hể ai bị giam ở Hỏa lò trong thời gian đó thì phải biết :     NCT giả không trả lời được.

2) Ai ở Hỏa lò trong thời gian ấy mà luôn luôn chửi tục tiểu cả đêm lẫn ngày trong xà lim ?:  NCT giả không trả lời được.

3) Ai ở Hỏa lò mà gặp tù binh Mỹ có chào hỏi rồi bị kỷ luật ?: NCT giả không trả lời được.

 Như vậy tên DỗM nầy không hề có mặt tại Hỏa lò như nó đã khai trong thành tích ở tù của nó.

Ðiều nầy minh xác tên nầy thật sự là một tên DỗM do Chính Trị Bộ gởi ra ngoại quốc để cướp đoạt bản quyền của Ðại Thi Hào NCT đã bị chúng giết chết từ lâu.

Tuy nhiên NCT giả thay vì trả lời 3 câu hỏi đó, NCT giả có nói hôm đó rằng:  "Anh Bá không nhớ Thiện, nhưng Thiện nhớ anh Bá, Thiện là đứa bé đã hoan hô anh Bá khi anh Bá là thanh niên tiền phong đi cùng chuyến tàu với Thiện!"

Ông Mai Xuân Bá sửng sốt vội kêu lên:  "À đúng rồi!"       

Sự việc nhận diện nầy xảy ra ở Montréal ngày 7 tháng 4 năm 1996 trước 500 cử tọa, chứng tỏ hai điều: điệp viên VC hải ngoại theo dỏi ông Mai Xuân Bá rất sát, biết cả việc ông ta gặp một thằng bé tên Thiện khi chúng hỏi cung ông khi ông bị chúng nhốt vì ông bất mãn chế độ. Thằng bé dó có tên là Thiện nhưng không phải là Nguyễn Chí Thiện.

3.4.2. Trắc nghiệm do các thính giả hạch hỏi ông "NCT hải ngoại" 

Sau đây là một số ý kiến dè dặt:

Do điện thư

From:   nguyen vanruong <nguyenvan_ruong@y...>
Date:  Sun Jan 4, 2004   2:49 pm
Subject:  Y Kien Ve Nha Tho Nguyen Chi Thien.

 Thưa quý vị,

Tập thơ Hoa Địa Ngục của Nguyễn Chí Thiện là một tập thơ có giá trị lịch sử dược viêt' từ trong tù, tố cáo tội ác của tập đoàn CSVN. Những bài thơ dược viết lên từ dáy  lòng của một người VN yêu nước đang sống dưới tầng dầu diạ ngục trần gian CSVN. Chúng ta, những người Việt QG trân quý những bài thơ nầy cũng như tác giả NCT. Chúng ta vui mừng biết bao khi tác giả NCT được VC phóng thích ra hải ngoại và tiếp tục diễn thuyết và viết sách, tố cáo tội ác CSVN.

Tuy nhiên có nguồn tin cho rằng, nhà thơ NCT thật dã bị CSVN giết chết và thay thế bằng một người tù hình sự khác có tài ăn nói lưu loát dể xâm nhập hàng ngũ NVQG. Dĩ nhiên người tù nầy đã được mua chuộc và huấn luyện để làm việc cho CS sau nầỵ Lý do để người ta nghi ngờ vì ông NCT, khi được hỏi về một số chi tiết cuộc dời ông đã có những câu trả lời không được hợp lý . Hơn nữa lý do phóng thích một tù nhân chính trị hạng nặng quá dễ dàng của CSVN cũng tạo nên nghi vấn, trong khi họ quá khắc nghiệt với những tù nhân khác loại nhẹ hơn . Dĩ nhiên là chúng ta không DẠI DỘT KẾT LUẬN khi chưa có bằng chứng xác đáng. Tuy nhiên chúng ta đừng quên rằng chúng ta đang đối đầu với một kẻ thù rất nguy hiểm, rất giỏi về tổ chức tình báo, đã từng xâm nhập gián điệp dễ dàng vào hàng ngũ lãnh đạo của VNCH. Chúng tôi thu thập được một số câu hỏi và trả lời đã được hỏi trực tiếp đến ông NCT, xin post lên để quý vị suy nghĩ. Mong dược quý vị bổ túc cho thiếu sót nếu dược. Xin dừng vội vã chụp mũ lẫn nhaụ Chúng tôi tôn trọng nguyên tắc khi không có bằng chứng cụ thể thì không kết luận, nhưng có quyền nghi vấn, thông tin, bàn tán, tìm hiểụ Chúng tôi vẫn quý mến và tôn trọng tấm lòng chống cộng của ông Nguyễn Chí Thiện:

 (TL = Trả Lời)

1- Ông bị VC bắt năm nào về tội gì ?

- TL: Bị VC bắt năm 1960, về tội Nhân Văn Giai Phẩm

2- Ông sanh năm 1939, vụ án NVGP vào năm 1956, lúc đó ông mới 17 tuổị Vậy ông dã viết bài nào trong đó ?

- TL: Tôi không có viết bài, chỉ có phân phối báọ

3- Những người có liên quan đến NVGP bị bắt vào các năm 1957-1958, sao ông bị bắt năm 1960 ?

- TL: Không tin thì thôị

4- Tại sao ông dược thả năm 1963 trong khi những người khác của NVGP chỉ dược thả sau 20 năm (1978-1982)?

- TL: Câu hỏi nầy không quan trọng.

5- Sau khi được tự do, ông cho biết ông sống bằng nghề dạy ngoại ngữ tại miền Bắc. Xin cho biết ông dạy ở đâu, dạy cho ai (cán bộ không dám học, dân thường không dám học) ?

- Không trả lời .

6- Ông bị VC bắt lại năm 1966, về tội lật đổ chánh quyền cách mạng. Ông bị bắt với ai, có ai biết ?

- TL: tôi chỉ bị bắt một mình.

7- Ông đã từng làm 1000 bài thơ trong tù và cho biết chỉ trong 1 đêm ông chép lại hơn 100 bài để thảy vào tòa đại sứ Anh ?

- TL: Không tin thì thôị

8- Sở trường của ông là thơ, khi qua HK, sao ông không làm bài thơ nào nữa mà chỉ viết văn ?

- TL: Vì viết văn diễn tả dược chi tiết hơn. Trong tù làm thơ tiện và gọn.

Trân trọng,

NVRuong.

3.5. LƯỢNG ÐỊNH

3.5.1. Lượng định sự khả tín của các nhân chứng

Không phải một người tự xưng là "Tôi là sĩ quan trong QLVNCH, đã ở tù cãi tạo học tập" mà họ có quyền bắt chúng ta phải chấp nhận lời chứng của họ. Vì tù cũng có năm bảy loại tù, kể cả loại Bùi Ðình Thi ...

Ngoài mánh lới cán bộ bố trí để các vị "học tập viên" quân cán chính của VNCH gặp NCT tại các trại tù. Chúng ta còn phải đề phòng nhân chứng phản thùng như Bùi Ðình Thi, Vũ Thành An ... sẳn sàng xác nhận có gặp tên DỗM trong tù trước năm 1979.

Cho nên sự lượng định nhân chứng vô cùng tế nhị. 

3.5.2.  Lượng định sự khả tín của bằng chứng 

Sau khi đã điều nghiên các nhân chứng mà các người bênh vực tên DỗM nêu ra cùng tang chứng là những bài thơ trong Hoa Ðịa Ngục và những lời tường trình của tên DỗM, chúng ta đi đến kết luận dứt khoát như sau :   

Sự nhận diện bởi ông Mai Xuân Bá về thằng Thiện là một thằng bé Thiện nào đó chứ khộng nhất thiết phải là thi sĩ Nguyễn Chí Thiện. Trong đời chúng ta, chúng ta gặp nhiều người tên Thiện. Ðứa bé có tên gọi là Thiện mà ông Bá gặp, ông ta không biết nó họ gì và tên họ đầy đủ của nó có phải là NCT không, ông ta chỉ biết nó là "Thằng Thiện" thế thôi.

3.5.3.  Lượng định sự khả tín lời trình bày về cuộc đời  "NCT hải ngoại"

Sau đây là sự nhận xét những lời khai khả nghi của "NCT hải ngoại" do ông Võ Tử Ðản nêu ra mà có một số đông đồng bào cũng thắc mắc:

Theo điện thư

From:  viettrung1930@n...
Date:  Mon Jan 5, 2004   1:46 am
Subject:  Re: [diendanviahe] Y Kien Ve Nha Tho Nguyen Chi Thien.

Kính gửi anh Nguyễn văn Ruộng,

Qua thiển ý nhận xét của tôi thì Tập thơ "Vô Đề, còn gọi là Đồng Lầy, Hoa Địa ngục là nhiều tác giả khác chứ không phải của Nguyễn chí Thiện và người đã quăng tập thơ ấy vào Tòa đại sứ Anh ở Hà nội cũng không phải Nguyễn chí Thiện. Nếu thật sư Nguyễn chí Thiện quăng được tập thơ ấy vào Tòa Đại sứ Anh thì có lẻ Nguyễn chí Thiện không còn sống sót để ra hải ngoại du thuyết.

Nguyễn chí Thiện sinh năm 1939, năm 1945 mới được đi học đó là nói con giàu có, nếu con nhà nghèo chưa chắc đã đi học, hơn nữa cuối năm 1944 ngoài Bắc vào đến Nghệ an bị nạn đói thê thảm gần hai triệu người chết đóị. Năm 1946 giặc Pháp trở lai giặc giã tràn lan, dân chúng chạy lánh nạn, sự học hành rất khó khăn chỉ trừ những hạng người ở lại Thành thì việc học hành dễ dàng.

Nguyễn chí Thiện dù có di học thì năm 1945 đến 1951 mới xong tiểu hoc,1952 đến 1957 mới đến lớp đệ tứ thời ấy học Trung học chỉ có Pháp văn là ngoai ngữ chính và mỗi ngày khoảng 2 giờ ngoại ngữ. Với trình độ như vậy làm sao Nguyễn chí Thiện có đủ khả năng làm thơ và dạy ngoại ngữ. Thế mà trong tập thơ Đồng lấy bài số 1 như sau: 

"Ngày ấy, tuy xa mà như còn đấy,

Tuổi hai mươi, tuổi bước vào đời.

Hồn lộng cao, gió thổi chơi vơi,

Bốn phía bao la chỉ thấy ,

Chân mây, rộng mới tuyệt vời!

Ngất ngây làm sao ngờ tới,

Bùn đọng hồ ao, mạn dưới phục chờ!

Tuổi hai mươi tuổi của không ngờ,

Không sợ,Viễn vông đẹp tợ bài thơ,

Mơ ước, Đợi chờ, Vĩ đại ."

………….

Đoạn thơ nầy nói về tuổi hai mươi, xin hỏi NCT lúc ấy mấy tuổi ???. 

Đoạn tiếp:

"Nhưng rồi một sớm đầu THU mùa THU trở lại,

Ngỡ cờ sao rực rỡ,

Tô thắm màu xứ sở yêu thương."

…………

Cho đoạn thời gian này là năm 1954, Nguyễn chí Thiện lúc đó cũng mới 15 tuổi làm sao gọi là tuổi HAI MƯƠI.

Chừng đó dủ chứng minh là tác giả tập thơ trên không phải là của Nguyễn chí Thiện. Với những bài thơ trong tập thơ trên thì không thể với một người tuổi 17 mà có thể thơ suốt dọc tư tưởng đến thế.

Vì đã có nhiều người hỏi về tập thơ trên nhưng NCT có bao giờ trả lời và từ ngày NCT ra hải ngoai đến nay có thấy NCT làm thêm bài thơ nào đâu và năm ngoái NCT lại tuyên bố gác bút. Còn nói Nguyễn chí Thiện chửi bới và vạch mặt cộng sản hăng say đó cũng là chuyện thường, chuyện chửi và vạch tội ác của cộng sản chúng ta làm từ lâu khi chưa có NCT nhưng vì một số người cứ cho ' Bụt Nhà Không Linh " NCT trong thời gian ở tù cộng sản làm sao mà có ảnh khi NCT bi công an thẫm vấn rồi đem ra ngoài nầy đăng lên báo.

Nói rằng NCT ở tù cộng sản 27 năm sao khi qua đây năm 1995 lúc đó NCT 56 tuổi đâu có thấy già nua ốm yếu.

Nếu đúng có NCT thì NCT thật đã bị cộng sản thủ tiêu và cộng sản trang bị cho một Nguyễn chí Thiện trá hình là NCT hôm nay để làm công tác gián diệp cho cộng sản mà thôi.

Dưới đây là Thủ Bút của Tác Giả : 

“Nhân danh hàng triêu, triêu

nạn nhân vô tội của chê’ độ độc tài, đã ngã gục hay còn đang

chịu dượng một cái chết dần mòn và đau đớn trong ngục tù

cộng sản. Tôi xin ông cho xuất bản những bài thơ nầy tại phần

đấtt tự do của quy’ quốc.

................................................................................ "

Còn nói rằng chính Tập thơ trên là của Nguyễn chí Thiện sao nay trên 8 năm từ ngày NCT ra hai ngoại đi khă‘p đo’ đây sao lại không ghe’ nươ’c Anh để xin lại tập thơ của mình để chư’ng minh đó là sự thật. Trên đây là sự nhận xe’t của tôi về Nguyễn chí Thiện, để góp thêm ý kiến với anh Nguyễn văn Ruô.ng.  

Chào anh ,

Võ tử Đản

3.6. BẰNG CỚ  do ĐỒNG LÕA

Ngoài Minh Thi (một tên mập mờ về lý lịch) còn có tên Trần Nhu được cho xuất ngoại ngay để khai báo là y đã từng thuê phòng chung với thi sĩ Nguyễn Chí Thiện, như vậy không còn ai hơn y để có thể trình bày rõ về gia thế thi sĩ NCT. Y còn khai rằng nhiều khi phải cho các cô gái điếm thuê lại phòng để rước khách, ngỏ hầu có chút tiền còm. Y khai là khi bị bắt thi sĩ NCT đã khâu sẳn 1 viên cyanure vào cổ áo. (nếu có tin thi sĩ NCT đã chết thì là tại ông tự vẩn, chứ không phải ông bị giết, lời khai của Trần Nhu độc thật).

Chúng ta nhấn mạnh ở đây chứng nhân đặc biệt là Vũ Thư Hiên, tên nầy là con của Vũ Đình Huỳnh, Huỳnh làm bí thư cho Hồ Chí Minh ngay trong những ngày đầu sự nghiệp của Hồ, như vậy Hiên là Cộng sản nòi, rặc nòi sắt máu vì lúc nào Hiên cũng gọi gian tặc Hồ Chí Minh là Bác. Tên Hiên không bao giờ có thể ở trong hàng ngũ Quốc gia được:

3.6. 1. BẰNG CỚ từ nhiều NHÂN CHỨNG

Bài của Trần Viết Đại Hưng

Có thêm một sự kiện nữa xác định Nguyễn chí Thiện là tác giả tập thơ " Hoa địa ngục" . Ðó là sự lên tiếng của nhà văn Vũ thư Hiên trong tập hồi ký chính trị " Ðêm giữa ban ngày " của ông. Ông Hiên là bạn tù của Nguyễn chí Thiện. Ngày xưa ở tù chung với ông Thiện, ra tù ông Hiên kể rõ ông Thiện có đến thăm ông tại nhà, và có điều thú vị cần nói ra ở đây là hai ông cùng ở chung với nhau trong một nhà tại Pháp năm 1989- 1999 trong chương trình bảo trợ cho những nhà văn bị đàn áp do Âu châu lập nên. Ðúng là trái đất bao giờ cũng tròn.

Trong cuốn sách " Ðêm giữa ban ngày " Vũ thư Hiên có kể những mẩu chuyện tai nghe mà ông chứng kiến trong tù về Nguyễn chí Thiện như sau :

" Anh Nguyễn chí Thiện, một tù nhân có thâm niên đáng kính, một nhà thơ được ưu ái trong ưu ái trong tầng lớp trí thức của xã hội tù, bĩu môi:

_ Các anh nói thối bỏ mẹ: "trách nhiệm trước dân chúng mà tôi lãnh đạo ". Dân chúng chẳng cần tới sự lãnh đạo của các anh. Vì các anh dân mới đói. Vì các anh dân Trung Quốc mới thân tàn ma dại.

Ông bí thư huyện, anh hùng lao động nước Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa, im lặng
..... Thiện trợn mắt nhìn tôi. Anh không thích một câu đế ngang xương như thế. Với anh, Cộng sản là xấu , là tồi tệ ,là kinh tởm , chấm hết . Không một cái gì của Cộng sản có thể là tốt.

Cái cách tôi đánh đồng loạt chính quyền Tưởng Giới Thạch với chính quyền Mao Trạch Ðông như thế là không được. Không hiểu sao anh vẫn chấp nhận tôi như một ngoại lệ.

Nguyễn chí Thiện làm nhiều thơ. Chiều chiều chúng tôi tụ họp nhau ở sau trại ngắm hoàng hôn, uống trà và nghe thơ. Nhìn cảnh những Kiều Duy Vĩnh, Nguyễn Chí Thiện, Lê Trình, Văn Thợ Mộc, Tôn Thất Tần... kẻ đứng người ngồi trang ráng chiều bàng bạc của một vùng rừng núi âm u bắt đầu ngả sang màu tím, tôi nhớ tới bức tranh vẽ Những Người Tháng Chạp trong cảnh lưu đầy ở Sibir thời Sa hoàng.

Những bài thơ của Nguyễn chí Thiện không hợp với tạng tôi. Thơ của anh trần trụi, bỗ bã, nói thẳng vào vấn đề, mà tôi thì lại thích thơ gợi, thơ kích thích trí tưởng tượng, thứ thơ cho phép người đọc được tham gia thêm vào cái đã có sẵn trong bài thơ, câu thơ, một chút tâm hồn mình. Nhưng cũng có bài của anh đọng lại trong trí nhó:

Không có chỗ trên con tàu Trái đất

Tôi là người hành khách bơ vơ

Lỡ chuyến,lầm ga , mất cắp , bây giờ

Tôi ủ rũ trên sàn toa lạnh ngắt

Cái toa đen dành cho súc vật

Hoặc

Người xưa ngẩng đầu nhìn trăng sáng

Rồi cúi đầu thương nhớ cố hương...

Còn tôi đây ngẩng đầu nhìn nhện chăng tơ vướng

Rồi cúi đầu nhặt hạt cơm vương ... ( 1)

Cao lênh khênh giữa các bạn tù, Nguyễn chí Thiện nhìn đời qua cặp kính trắng mà đàng sau chúng là cặp mắt lồi ngơ ngác.

Bộ quần áo trại phát, dự tính cho người tù có chiều cao trung bình, quá cũn cỡn trên người anh, làm thò đôi cẳng chân khẳng khiu ra ngoài. Thiện không bao giờ đi dép, tứ thời anh diện đôi guốc mộc tự đẽo, làm anh cao thêm mấy phân nữa. Thiện không phải là người tù bướng bỉnh, chống đối bất cứ ai vào bất cứ lúc nào. Anh còn thuộc loại hiền lành nữa là khác. Có vẻ lúc nào anh cũng ngơ ngác, cũng ngạc nhiên trước cuộc đời bụi bặm và uế tạp. Anh ghê tởm nó, nhưng cũng không có ý định dọn dẹp nó hay sữa chữa nó. Nói tóm lại, anh chẳng gây sự với cán bộ trại giam. Nhưng đó là người tù không thể bẻ gãy. Tinh thần bất khuất trong những người tù không biểu hiện ở thái độ ngang tàng mà ở thái độ bất cần, thái độ khinh mạn.

Có lần đi lao động về tôi thấy Nguyễn chí Thiện đã bị khóa cánh tiên ngoài cổng trại. Trông anh như bộ xương người trong giờ cách trí- lồng ngực ưỡn ra nhìn rõ từng rẻ sườn. Nhìn thấy tôi, Thiện mặt đỏ gay còn cố mỉm cười thay lời chào.

Trình Hàng Vải thì thào với tôi:

- Chúng nó bắt được mấy bài thơ của Thiện

Những người tù số lẻ lặng lẽ đi ngang bạn mình đang bị hành hạ. Mặt họ đanh lại. Tôi nghĩ : chỉ cần nhìn thấy cảnh này chứ không cần nếm nó người dân cũng khó mà yêu được chế độ.

Kiều duy Vĩnh đánh giá cao cái ngoại lệ mà người tù chống Cộng cực đoan dành cho tôi:

- Thiện nó tin anh lắm đấy! Mà cũng trọng anh lắm đấy ! Nếu không nó chẳng đọc thơ cho anh nghe đâu.

Tôi hiểu Kiều Duy Vĩnh quý tôi. Trong cái sự trọng tôi của Nguyễn chí Thiện có ảnh hưởng tình cảm của Kiều Duy Vĩnh dành cho tôi. Nhưng không có Kiều Duy Vĩnh thì Nguyễn chí Thiện cũng vẫn tin tôi không làm ăng-ten. Những người tù trí thức khác cũng tin như vậy. Nguyễn chí Thiện có trọng tội hay không là chuyện không quan trọng. Trong tù tôi học được cách sống tự tại,mặc kệ người ta nghĩ về mình thế nào. Tôi mãi mãi vẫn là người, không phụ thuộc vào sự đánh giá của bất cứ ai.
( Ðêm giữa ban ngày - trang 727 )

" ... Nguyễn chí Thiện được thả ra năm 1977. Từ ga Trần quý Cáp anh tới thẳng nhà tôi, ăn với tôi bữa cơm rồi mới về Hải Phòng. Thỉnh thoảng anh lên Hà Nội chơi lại rẽ vào thăm tôi. Vẫn ngơ ngác nhìn đời qua cặp kính trắng, ít nói hơn cả trong khi ở tù, còn ít cười hơn nữa, Nguyễn chí Thiện hoàn toàn thu mình vào nội tâm. Tôi giao cho anh bột nở về bán cho các hàng cháo quẩy của thành phố cảng. Khi tôi chế bột nở cho cao su, anh cũng bán được một ít cho những người người buôn hàng vào Nam . Nhưng anh không có khiếu thương mại.

Tôi vào Sài Gòn hẳn từ năm 1983. Năm 1988 tôi ra chơi, Lê Trình báo tin Nguyễn chí Thiện đã bị bắt lại. Anh chạy vào sứ quán Anh ở Hà Nội, trao cho họ tập thơ anh làm trong tù rồi bước ra để vào Hỏa Lò, ở thêm mấy năm nữa. Trình kêu gọi anh em bạn tù góp tiền cho gia đình Nguyễn chí Thiện tiếp tế cho anh. Năm 1994 Nguyễn chí Thiện sang Mỹ (2), từ đó anh đi khắp thế giới để chửi chính quyền Hà Nội . Tôi đọc báo và buồn lòng thấy anh chống cộng vung vít, chống luôn cả những hành động cứu trợ, theo anh nói, nuôi béo chính quyền cộng sản. Tôi biết có những vụ tham ô hàng và tiền cứu trợ, nhưng không phải tất cả đều thế. Anh còn nói rằng không thể tin được bọn cộng sản ly khai, quên khuấy rằng họ cũng là những người yêu nước không kém gì anh, ít nhất là như thế. Nhưng nghĩ tới những gì Nguyễn chí Thiện đã trải qua, tôi hiểu nỗi căm giận của anh.

( Ðêm giữa ban ngày - trang 764)

Hai đoạn văn trích dẫn trong cuốn sách " Ðêm giữa ban ngày " của nhà văn Vũ thư Hiên đã chói rọi thêm vào tập thơ " Hoa địa ngục " của tác giả Nguyễn chí Thiện. Cả cuộc đời yêu thơ như chính máu thịt của mình, nhà thơ khốn khó vì thơ từ những ngày trong tù như đoạn văn kể trên cũng như sau này ra hải ngoại , nhà thơ cũng còn gặp những sự buồn phiền vì đứa con tinh thần được làm trong 20 năm tù đày bị gán cho là của người khác. Nhà văn Vũ thư Hiên hiện nay sinh sống ở Âu Châu và chắc chắn sẽ trả lời những nghi vấn thắc mắc về người bạn tù Nguyễn chí Thiện của ông.

Trong hai đoạn văn trích dẫn trên còn có nói đến nhân vật Kiều duy Vĩnh. Ðây là một đại úy thời Pháp và là bạn tù của Nguyễn chí Thiện. Cách đây mấy năm ông Vĩnh có viết một bài hồi ký nhỏ nhan đề " Tôi đã gặp các thánh tử đạo " đăng trên tờ báo Thế Kỷ 21 ở Nam California. Ông Vĩnh hiện nay sống ở Hà Nội và là người cung cấp cho một ký giả Pháp bản đồ trại giam Thanh Cẩm để ký giả Pháp này đột nhập và tường trình chế độ giam cầm của Cộng Sản cách đây không lâu. Hiện nay ở tại California cũng như những nơi khác trên đất Mỹ có những người tù Biệt kích nhảy toán ra Miền Bắc đã gặp và biết Nguyễn chí Thiện từ trong những ngày tù tội. Những người này là những chứng nhân cho kẻ sĩ Nguyễn chí Thiện trong những ngày ngục tù mà nhạc sĩ Phạm Duy đã thân tặng ông danh hiệu "Ngục sĩ". Cái tên mà trước đây chưa từng ai có và sự bất khuất trong những năm tù tội cho thấy Nguyễn chí Thiện rất xứng đáng được gọi là "Ngục sĩ".

Tuy nhiên yếu tố dứt khoát để xác định tập thơ " Hoa địa ngục " là của Nguyễn chí Thiện vì nét chữ Nguyễn chí Thiện bây giờ giống y chang nét chữ trong tập thơ được quăng vào Tòa đại sứ Anh ở Hà Nội .( Xin coi phần phụ lục để chứng thực điều đó).

Sau cuộc chiến tranh Việt Nam, một số quân nhân Mỹ cụt hai tay khi về lại quê hương đã được tập viết bằng ngón chân. Có điều ngạc nhiên là chữ viết bằng chân của họ cũng na ná giống như chữ viết bằng tay của những ngày chưa bị mất tay. Ðiều đó chứng tỏ một điều : hình dạng của chữ viết là do bộ óc, ngón tay và ngón chân chỉ là phương tiện biểu hiện ra chữ viết mà thôi. Bảy mươi tám triệu người Việt quốc nội và hai triệu người Việt hải ngoại chắc chắn không có ai có nét chữ giống nét chữ của tập thơ. Nguyễn chí Thiện là người duy nhất có nét chữ giống chữ viết trong tập thơ vì ông là tác giả của tập thơ. Phải nói tập thơ xuât hiện dưới hình thức viết tay nên ngày nay sự chứng minh ai là tác giả tập thơ đã qúa rõ ràng minh bạch, chứ nếu tập thơ được đánh máy thì giờ này ai cũng nhảy vào tự nhận là tác giả tập thơ được cả.

Cách đây trên mười năm có một tin làm xôn xao chấn động dư luận thế giới là người ta tìm ra được một bộ hồi ký của trùm Phát xít Hitler. Ngay cả tờ báo chính trị đứng đắn của Mỹ là tờ Newsweek cũng tính ra một số đặc biệt về cuốn hồi ký độc đáo này. Nhưng trước khi được in thành sách, các nhà kiểm tự thế giới đã nhảy vào làm việc để chứng thực coi có phải cuốn hồi ký này là do Hitler viết hay không. Họ đem chữ viết của Hitler để so sánh với nét chữ trong cuốn hồi ký mới tìm thấy này. Sau vài ngày họ cho biết cuốn hồi ký này thuộc loại dỏm. Những tay lưu manh đưa ra cuốn hồi ký này nhằm tính chuyện hốt bạc đã không qua mặt nổi những nhà kiểm tự . Cho nên yếu tố chữ viết bản thảo là yếu tố quyết định ai là tác giả. Trời sinh mỗi người có một khuôn mặt thì trời cũng sinh mỗi người có một nét chữ viết đặc thù riêng biệt . Ngay cả hai anh em sinh đôi dù có nét mặt giống nhau không thể phân biệt được thì chắc chắnø họ cũng sẽ có hai nét chữ viết khác nhau , và nếu họ có viết văn làm thơ thì cũng dễ dàng nhận ra được sản phẩm tinh thần của mỗi người bằng cách căn cứ trên chữ viết riêng biệt. Chữ viết có thể coi như là dấu tay của mỗi người và không thể lẫn lộn được. Những người giả chữ viết của người khác thì cũng chỉ qua mặt người thường chứ không bao giờ qua mặt nổi những chuyên viên kiểm tự chuyên nghiệp/. Ðó là một điều chắc chắn dựa trên căn bản khoa học.

Sau khi ra tù lần cuối,nhà thơ Nguyễn chí Thiện có gửi cho người anh ruột định cư tại tiểu bang Virginia một số bài thơ, (ông anh này tên Nguyễn công Dân, tốt nghiệp khóa 4 Thủ Ðức ( cùng khóa với các tướng Ngô quang Trưởng, Bùi thế Lân v..v), làm việc tại phòng 2 bộ Tổng tham mưu và có tham gia vào phái đoàn VNCH đi dự hòa đàm Paris vào những năm 1970. Ông Dân vào Nam năm 1954 trong khi tất cả gia đình , trong đó có Nguyễn chí Thiện ở lại miền Bắc), trong đó có bài " Con thành thi nhân " có nội dung như sau:

Con thành thi nhân cũng chính là nhờ

Công sức mẹ thầy nuôi cho ăn học

Gia cảnh bần hàn lo toan chăm sóc

Con chỉ nằm đọc sách luyện vần thơ

Không mảy may báo hiệu được một ngày

Thực có tội với mẹ thầy biết mấy !

Song lòng già rất thương, đâu nghĩ ngợi

Chỉ mong con nên sự nghiệp ,nên người

Trước lúc qua đời, thầy mẹ còn lo

May quần áo để tù về con sẵn có

Tình thầy mẹ mênh mông như thế đó

Thế gian này không có thứ đem so !

( Hoa địa ngục tập 2- 1980)

Nhà thơ Vi Khuê cũng ở tại Virginia nên có cơ hội đọc những vần thơ mới này. Với bút hiệu Nguyễn thị Bình Thường , bà nhận xét như sau trên tờ báo Phụ nữ diễn đàn : " Ðúng là hơi thơ của Nguyễn chí Thiện " . Ðây là một nhận xét đúng đắn. Thật ra một người khi làm văn thì có văn phong riêng cũng như khi làm thơ thì có hồn thơ riêng, khó có thể lầm lẫn với người khác được. Mai Thảo, Võ Phiến, Nguyễn Tuân đều có văn phong ghi đậm dấu ấn của mỗi người, cũng như những nhà thơ Xuân Diệu, Hàn Mặc Tử đều có những bài thơ mang hơi hướm của từng riêng người. Về nhạc thì cũng thế, mỗi người nhạc sĩ đều có mỗi nét riêng tây khi viết nhạc. Nhạc Trịnh công Sơn mang âm điệu của một chất morphine rời rã, trong khi đó hầu như bài nhạc nào của Hùng Lân đều có âm hưởng hùng tráng. Nhà văn, nhà thơ, nhà làm nhạc đều lưu lại dấu vết đặc thù trên mỗi đứa con tinh thần của mình. Và người sành điệu hiểu biết chỉ cần đọc một đoạn văn, một bài thơ hay nghe âm điệu một khúc nhạc thì cũng gần nhừ đoán được đó là của ai.

Một điểm nữa cần nói ở đây là như đã được nói ở trên là kèm theo tập thơ có một lá thư viết bằng tiếng Pháp lưu loát. Ðiều đó chứng tỏ rằng nhà thơ là một người thông thạo Pháp ngữ. Mấy năm nay ở Pháp, Nguyễn chí Thiện đã chứng tỏ khả năng tiếng Pháp cứng cỏi của ông bằng cách trả lời bằng tiếng Pháp trong các cuộc phỏng vấn của ký giả Pháp ngay trên đài truyền hình Pháp. Ðây lại là một điểm nữa chứng minh tác giả " Hoa địa ngục " là Nguyễn chí Thiện.

Sau 27 năm tù tội, cuối cùng do sự can thiệp của một đại tá Mỹ gốc Nhật ở San Jose, Nguyễn chí Thiện đã tới Mỹ vào tháng 11 năm 1995. Ông nói sơ qua về gia cảnh và chuyện quăng tập thơ vào tòa đại sứ Anh như sau

" Ông sinh ngày 27 tháng 2 năm 1939 ( Tuổi Kỷ Mão). Bố ông là một công chức thời Pháp thuộc. Ông có người anh tên Nguyễn công Dân ( hiện cư ngụ tại Virginia) đã vượt tuyến vào Nam năm 1954 và sau này mang cấp bậc Trung tá trong quân lực Việt Nam Cộng Hòa. Ông Thiện không có vợ, không con. khi được thả năm 1977 ông sống ở Hải Phòng với bà chị đầu. Ngày 10 tháng 7 năm 1979 ông đi lên Hà Nội. Mặc dù có một bà chị ruột ở Hà Nội, ông đến nhà một người bạn, ngồi trên gác nhà ấy và viết ra 4000 câu thơ trong ba ngày ròng rã mà ông nhớ trong đầu sau hai mươi năm tù đầy. Ngày 16 tháng 7 năm 1979 , vào khoảng 9 giờ sáng thì ông xông vào Tòa Ðại sứ Anh để quăng tập thơ và bị bắt liền ngay sau đó và ở tù thêm vài năm nữa mới được thả ra."

Những lời tâm sự bộc bạch của ông đã rất đúng với gia cảnh của người viết tập thơ " Hoa địa ngục". Khi xuất bản tập thơ " Hoa địa ngục , tập 2 " tại Hoa Kỳ, ông tâm sự thêm về phương hướng và hoàn cảnh làm thơ của ông ( trong " Lời nói đầu " )

" Với hoàn cảnh ấy, tôi phải làm thơ, nhất là ở trong tù, giấy bút không có , khám trại thường xuyên, bọn tù bẩm báo lại không thiếu. Thơ có thể làm trong đầu, học thuộc giữ trong đầu. Văn xuôi thì chịu ! Nhưng dùng thơ mà để bàn đến chính trị, mà để luận tội, mà để miêu tả hiện thực, toàn cảnh bắn giết, đánh đập, cùm kẹp, đói rét, ốm đau, đờm máu, rớt dãi, tranh giành ngô, khoai, sắn, thì rất khô khan, khó có chất thơ, nhưng vẫn phải làm để cho mọi người và con em sau này biết rõ về tội ác Cộng sản, về thảm cảnh của dân tộc. Ðể loại thơ này đỡ nhàm chán, trong muôn ngàn sự việc xảy ra hàng ngày, trong muôn ngàn tâm tư, cảm xúc, tôi cố chọn lọc những gì nổi bật nhất, đập vào tim óc nhất. Coi mình là người ghi chép cảnh thực, tình thực của một giai đoạn lịch sử đớn đau tột độ, tôi luôn tôn trọng sự thật, không cường điệu, khuếch đại, bôi đen, hoặc gay cấn hóa. Vả lại, nguyên những sự thực cũng chỉ ghi được phần nào, cần gì phải vẽ vời thêm! Tôi hết sức tránh những chữ , những hình tượng cầu kỳ, văn chương, vì nó không phù hợp với loại thơ tôi làm. Tôi cố vươn tới sự giản dị như một nhà thơ Pháp đã nói: S' e'lever à la Simplicite' . Nhà phê bình Viên Mai đời Thanh có kể lại chuyện một anh bán cháo lòng, khi mẹ chết có làm mấy câu thơ khóc mẹ :

Khốc nhất thanh

Khiếu nhất thanh

Ngã đích thanh âm nương quán âm

Như hà nương bất ứng !

Tạm dịch

Khóc một tiếng

Gọi một tiếng

Tiếng con thân quen với mẹ là vậy

Mà sao mẹ không trả lời !

Và Viên Mai phê : " Ðọc xong, người đọc nhợt nhạt cả mặt mày! Khi còn trẻ, đọc xong tôi cũng thấy lòng lịm đi. Không thấy chữ nghĩa đâu, hình tượng , văn chương đâu, chỉ thấy nỗi đau đớn bàng hoàng của người con bên xác mẹ. Thì ra " Thi tại ngôn ngoại, bất tại ý trung " là vậy !...

Nhưng giản dị khác với nôm na, tầm thường . Cái khó là ở chỗ đó. "

Ðó là những lời tâm sự chân thành của Nguyễn chí Thiện trong khi làm thơ. Ðọc bài thơ nào của ông ta cũng thấy cái ý tưởng độc đáo và cái tứ thơ dồi dào, được diễn tả bằng lời thơ dào dạt, khúc chiết. Người bình dân cũng như giới trí thức &#