Bài
phỏng vấn
cựu Trung Tướng Tôn
Thất Đính
Vietherald 05/25/2011
Tướng
Đính:
"Về
ông Thiệu, tôi có thể nói ông là
một người mưu lược. Ông cũng là
vị sĩ quan đồng khóa với tôi,
khóa I sĩ quan Đập Đá Huế. Tôi
nghĩ cho tới giây phút ông ra đi
về cơi khác, ông vẫn chưa có câu
trả lời về cái chết của những
thường dân vô tội do quyết định
của ông bỏ rơi Huế, Đà Nẵng cũng
như cuộc tháo chạy từ cao nguyên.
Lẽ dĩ nhiên chúng ta nh́n nhận
ông là người thực sự chống Cộng
nhưng bên cạnh đó, ông vẫn là
người phải gánh trách nhiệm
trước quốc dân đồng bào."

Cựu Trung
Tướng Tôn Thất Đính, nhân vật đă
từng đảm nhiệm nhiều chức vụ
quan trọng trong chính quyền
miền Nam trước 1975. Năm 1963,
trong cương vị Tổng trấn Saig̣n-Gia
Định kiêm chỉ huy quân đoàn III,
tướng Đính đă đóng vai tṛ quyết
định cho sự thành công của cuộc
đảo chánh lật đổ chế độ Tổng
Thống Diệm. Sau đảo chánh, ông
được vinh thăng trung tướng, giữ
chức tổng trưởng bộ An Ninh, rồi
nắm giữ tư lệnh quân đoàn I.
Cuối cùng, ông đắc cử thượng
nghị sĩ quốc hội cho đến lúc bỏ
nước ra đi ngày 30 tháng 4 năm
1975.
Nhân dịp tháng tư đen vừa qua,
chúng tôi đă có buổi tiếp xúc và
được ông chia sẻ một số sự kiện
lịch sử miền Nam trước khi xảy
ra biến cố đau thương này. Dưới
đây, chúng tôi ghi lại cuộc tiếp
xúc cùng cựu Trung tướng Tôn
Thất Đính như sau:
Việt Herald (VH): Kính chào Trung Tướng, nhân
lễ Phật Đản 2555 tổ chức tại
chùa Điều Ngự, là một tướng lănh
cao cấp, đồng thời một nhân vật
chính trị từng tham gia nội các
ở các chức vụ phó thủ tướng, bộ
trưởng và cuối cùng là thượng
nghị sĩ tại quốc hội VNCH trước
năm 1975, ông cảm nhận có sự
khác biệt về ngày lễ hôm nay so
với những năm tháng c̣n ở quê
nhà không?
Trung Tướng Tôn Thất Đính:
Lẽ dĩ nhiên theo ḍng thời gian,
những ngày lễ được tổ chức có
phần khác nhau. Năm nay, trong
tinh thần ngày đại lễ Đản sinh
đức Phật này, tôi ghi nhận thấy
có phần náo nhiệt hơn, và ngày
càng cho thấy tinh thần đoàn kết,
gắn bó giữa đồng bào phật tử
được thể hiện tốt hơn. Những đố
kỵ, chia rẽ, càng lúc càng bị
đẩy lùi vào quá khứ. Tôi cũng
hiểu rơ thêm Phật giáo hải ngoại
đoàn kết hơn Phật giáo trong
nước lúc này.
VH:
Ngược ḍng thời gian,
nói về cuộc đảo chánh năm 1963,
trung tướng nghĩ thế nào trước
dư luận cho rằng ông đă đóng vai
tṛ then chốt trong việc chấm
dứt chế độ Tổng Thống Diệm trên
sân khấu chính trường để dành
lại tự do tín ngưỡng cho Phật
Giáo?
TT
Tôn Thất Đính:
Nếu nói về ḿnh, chắc không dám.
Tuy nhiên, cho đến bây giờ và
măi măi, tôi vẫn tự hào đă cứu
được Phật giáo qua cơn pháp nạn
thời đó. Tôi đă cân nhắc và nhận
rơ điều này trước khi tham gia
đảo chánh. Cũng nên hiểu và
thành thật nh́n nhận là trong
thời điểm ấy, Tổng Thống Diệm đă
dành cho tôi nhiều ân huệ cũng
như sự tin tưởng, trọng dụng tôi
hơn hẳn nhưng viên chức tướng
lănh của chế độ thời đó.
VH:
Trung tướng vừa nói “Chính
ông đă cứu Phật giáo qua cơn
pháp nạn,” vậy ông có thể tŕnh
bày cụ thể sự việc “Cứu” như thế
nào không?
TT
Tôn Thất Đính:
Nếu ai c̣n nhớ rơ hiện t́nh
Saig̣n vào thời điểm 1963, hẳn
đều biết đến một Thiếu Tướng Tôn
Thất Đính, ngoài việc đảm nhiệm
phần hành chỉ huy quân đoàn III,
tôi c̣n được Tổng Thống Diệm tin
tưởng trao thêm chức vụ Tổng
trấn Saigon-Gia Định. Mọi hoạt
động quân sự trong địa bàn này
đều trực thuộc dưới quyền điều
động của tôi, điển h́nh như việc
đưa lực lượng đặc biệt của Đại
Tá Lê Quang Tung ra khỏi thủ đô
Saigon là do sự chấp thuận cuối
cùng của tôi. Đến nay, dư luận
vẫn nhận rơ “Chỉ có tôi mới giúp
đưa cuộc đảo chánh loại bỏ chế
độ gia đ́nh trị của Tổng thống
Diệm đến thành công và đồng thời,
cứu Phật Giáo qua cơn pháp nạn.”
VH:
Ông vừa xác nhận “chính
trung tướng Tôn Thất Đính đă
đóng vai tṛ quan trọng việc đảo
chánh năm 1963.” Vậy, ông có thể
từ chối ḿnh cũng đă đóng vai
tṛ quan trọng trong việc “mưu
sát” anh em cố Tổng Thống Diệm
không?
TT
Tôn Thất Đính:
Tôi nh́n nhận về mặt tinh thần,
tôi có phần trách nhiệm. Nếu
không có đảo chánh, làm sao đưa
đến cái chết của 2 anh em ông
Diệm? Thế nhưng thật sự, trước
lúc xảy ra biến cố này, tôi hoàn
toàn không được cho biết. Ông
Diệm đă vi phạm đến tự do tín
ngưỡng của Phật giáo, là điều
khó có thể chấp nhận được trong
một quốc gia chủ trương tự do,
dân chủ. Nhưng dầu thế nào, vẫn
không nên quên chính ông Diệm là
người đă có công khai sáng nền
cộng ḥa đầu tiên cho Việt Nam.
VH:
Thiết nghĩ trong vai tṛ
lănh đạo đảo chánh, bắt buộc ông
phải tiên liệu được sự kiện mưu
sát anh em ông Diệm, có khả năng
xảy ra rất nhiều. Nếu đặt lương
tâm của vị tướng lănh chỉ huy
chiến dịch đảo chánh trước lịch
sử th́ với khả năng, quyền hạn
của ḿnh trong tay, ông có thể
ngăn chận vụ “mưu sát” này không?
Hay là ông không muốn ngăn chận?
TT
Tôn Thất Đính:
Tôi nh́n nhận “Có đủ khả năng
ngăn chận” nhưng thật không ngờ,
người chủ trương việc này lại là
người cầm đầu cuộc đảo chánh.
Nhân vật trực tiếp thi hành phần
vụ sát hại anh em tổng thống lại
chính là sĩ quan tùy viên của
tướng Dương Văn Minh, người cầm
đầu cuộc đảo chánh. Tôi dù cũng
nắm giữ vị trí then chốt nhưng
trong thực tế, chỉ cầm quân đánh
thành Cộng Ḥa, dinh Độc Lập,
nên thú thật lúc dầu sôi lửa
bỏng, không có thời giờ suy
nghiệm ra chuyện này. Khi biết
th́ chuyện đă rồi, chúng ta hăy
để lịch sử phán xét. Là tướng
lănh chỉ huy, tôi chịu trách
nhiệm cả về thành công cũng như
thất bại và cả những rủi ro
ngoài lượng định.
VH:
48 năm sau cuộc đảo
chánh Tổng Thống Diệm, ngày nay
hồi tưởng lại, trung tướng có
khi nào nhớ đă nhận tiền của ṭa
đại sứ Mỹ tài trợ cho các tướng
lănh tham gia đảo chánh không?
TT
Tôn Thất Đính:
Thật là quá oan ức. Đấy là luận
điệu của những người nhiều ác ư.
Cá nhân tôi chưa hề nhận bất cứ
số tiền nào đến từ phía người
Mỹ.
VH:
Nếu ông không nhận, liệu
có những người khác đă nhận
không?
TT
Tôn Thất Đính:
Tôi không rơ, cũng không biết
chuyện người khác. Tuy nhiên,
người Mỹ họ không thiển cận để
làm những việc bất hợp pháp như
thế đâu. Phía người Mỹ đă thúc
đẩy chúng tôi đảo chánh v́ chính
họ cũng chán ngán chế độ ông
Diệm. Cho nên, nói trao tiền th́
tôi không thấy. Điều mà sau này
chúng tôi nh́n nhận đă có phần
thiếu trách nhiệm là không đưa
được đảo chánh đi đến thành công
có ư nghĩa hay đem lại thành quả
vững chắc. Việc miền Nam mất vào
tay cộng sản cũng là do không
đảm đương đúng trách nhiệm mà
đồng bào giao phó cho Hội Đồng
Quân Nhân Cách Mạng, trong đó có
tôi. Việc các tướng lănh giành
giật nhau, chia quyền, gây phân
hóa quân đội là một trong những
nguyên tố đưa đến sự thất bại
ngày nay.
VH:
Nh́n về những tướng lănh
ngày trước, trung tướng nghĩ ǵ
về đại tướng Nguyễn Khánh?
TT
Tôn Thất Đính:
Ông Khánh được người Mỹ tín cẩn
nhưng đă đi hơi quá. Ông ta
không xứng đáng là quốc trưởng
lănh đạo quốc gia lúc đó.
VH:
Về việc ra đi không trở
lại Việt Nam của cố trung tướng
Nguyễn Chánh Thi vào giữa thập
niên 60, trung tướng nghĩ thế
nào?
TT
Tôn Thất Đính:
Với tánh khí của tướng Thi, tôi
nghĩ trước sau ǵ rồi cũng đến
ngày ông phải ra đi như vậy
thôi. Đối với tôi, tướng Nguyễn
Chánh Thi có tính cách vơ biền
nhiều hơn. Ngay cả cuộc đảo
chánh năm 1963, trên thực tế ông
không phải là người chủ trương
mà là một người khác.
VH:
Thưa ông, là một thượng
nghị sĩ của nền đệ nhị Cộng Ḥa,
ông có đánh giá nào về cố tổng
thống Nguyễn Văn Thiệu?
TT
Tôn Thất Đính:
Về ông
Thiệu, tôi có thể nói ông là một
người mưu lược. Ông cũng là vị
sĩ quan đồng khóa với tôi, khóa
I sĩ quan Đập Đá Huế. Tôi nghĩ
cho tới giây phút ông ra đi về
cơi khác, ông vẫn chưa có câu
trả lời về cái chết của những
thường dân vô tội do quyết định
của ông bỏ rơi Huế, Đà Nẵng cũng
như cuộc tháo chạy từ cao
nguyên. Lẽ dĩ nhiên chúng ta
nh́n nhận ông là người thực sự
chống Cộng nhưng bên cạnh đó,
ông vẫn là người phải gánh trách
nhiệm trước quốc dân đồng bào.
VH:
Nếu tóm gọn đánh giá của
ông vẫn trong vị thế là một
thượng nghị sĩ của chế độ cho
đến những ngày cuối cùng, ông có
nghĩ Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu
là vị tổng thống xứng đáng của
VNCH không?
TT
Tôn Thất Đính:
Trên cương vị một tướng lănh,
trước sau tôi nh́n nhận ông
Thiệu có tinh thần chống cộng.
Tuy nhiên, trên b́nh diện nguyên
thủ quốc gia, là tổng thống Việt
Nam Cộng Ḥa, cho phép tôi được
được nói
“Ông Thiệu
không xứng đáng là tổng thống
VNCH.”
VH:
Vẫn với tư cách một
thượng nghị sĩ VNCH, trung tướng
có nhận trách nhiệm đă ít nhiều
đưa đến sự ra đi gần như trốn
chạy khỏi Việt Nam của người
Việt trong và sau biến cố 1975
không?
TT
Tôn Thất Đính:
Dù muốn dù không, xa hoặc gần,
trực tiếp hay gián tiếp, các
tướng lănh và dân cử như tôi đều
có trách nhiệm trong việc đổ vỡ
gây nên cuộc trốn chạy này. Vị
tổng tư lệnh quân đội luôn luôn
vẫn là người chịu trách nhiệm.
Trong quá khứ, tôi đă từng là
tướng tổng trấn, tư lệnh vùng I,
II, III, dù tự hào về thành tích
chỉ huy của ḿnh nhưng vẫn không
khỏi đau buồn và thấy như có
phần nào trách nhiệm của người
lưu vong hôm nay.
VH:
C̣n đối với cựu tổng
thống Trần Văn Hương?
TT
Tôn Thất Đính:
Tổng Thống Hương là vị lănh đạo
yêu nước thật t́nh. Nhưng không
may cho vận mạng nước ta, khiến
ông đă không cân nhắc chín chắn
khi bàn giao lại chức vụ tổng
thống cho tướng Dương Văn Minh.
Dù sao, giữa cảnh dầu sôi lửa
bỏng, ông đă không đắn đo mà can
đảm nhận nhiệm vụ lèo lái quốc
dân. Lẽ dĩ nhiên, chuyện đời
không ai biết điều ǵ tốt hoặc
xấu sẽ xảy đến. Tuy nhiên, nh́n
kỹ lại những ǵ đau đớn nhất đă
xảy đến cho quân dân miền nam
sau cuộc đầu hàng ngày 30 tháng
4, thấy người chết quá nhiều,
trên biển cả, trong rừng sâu.
Những h́nh thái hành hạ độc ác
tàn bạo nhất đă được cộng sản áp
đặt cho những quân nhân VNCH,
ngay cả người dân vô tội cũng bị
vạ lây. Vậy, việc đầu hàng có
mang lại được ǵ khá hơn không?
Khi đưa vấn đề bàn giao ra quốc
hội, chúng tôi đă chống đối
nhưng cuối cùng, nhóm đa số vẫn
thắng thế. Pháp chế dân chủ là
vậy.
VH:
Việt Herald cám ơn trung
tướng đă dành cho chúng tôi buổi
phỏng vấn. Trước khi chấm dứt,
câu hỏi cuối muốn được đặt ra
với trung tướng là về Đại Tướng
Dương Văn Minh, người chỉ huy
cuộc đảo chánh năm 63, trong đó
có cả ông tham dự.
TT
Tôn Thất Đính:
Trước khi tướng Big Minh ra đi,
tôi có ghé thăm ông. Theo nhận xét của tôi, bản thân tướng Minh
không có lập trường rơ ràng mà
chỉ nghe theo ư kiến người bên
cạnh. Tướng lănh cầm quân không
cho phép đầu hàng. Nhưng dù sao
ông cũng đă ra người thiên cổ,
tôi không muốn nói nhiều.
VH:
Nhưng theo trung tướng,
lịch sử sẽ đánh giá thế nào nếu
sự thật bị cố t́nh giấu giếm?
Khi nhận lời tham dự kế hoạch
đảo chánh năm 1963, ông có nghĩ
Đại tướng Dương Văn Minh xứng
đáng là người lănh đạo cuộc
chính biến lớn lao này không?
TT
Tôn Thất Đính:
Tôi xin
lỗi một lần nữa để trả lời là “Không.”
|