1. Định Mệnh Đă An Bài
Sáng sớm ngày 2-11-1963, sau một đêm dài không ngủ, trong lúc tiếng súng vẫn c̣n nổ lẻ tẻ đâu đây với nhiều đám khói tại trung tâm Sài G̣n, từ các máy thu thanh phát ra lời loan báo của phe đảo chính, đă hạ được dinh Gia Long thủ phủ cuối cùng của chế độ Ngô Đ́nh Diệm, nhưng anh em ông Diệm đă trốn thoát.
Khoảng 10 giờ cùng ngày, Đài phát thanh Sài G̣n loan một tin vắn tắt: “Anh em ông Diệm bị bắt tại Chợ Lớn, và đă tự tử“? Dư luận bàn tán xôn xao, phần đông nghi ngờ: Không tin anh em ông Diệm đă chết và nhất là không tin anh em ông Diệm tự sát. V́ ai cũng biết: Tổng thống Diệm là một trong những người ngoan đạo, mà Thiên Chúa cấm tự sát.
Trong khi ấy phe đảo chínhkhông cho biết thêm tin tức nào về cái chết của Diệm, Nhu. Và báo chí không dám nói rằng anh em ông Diệm bị giết.
Ngày 6-11- 1963, nhật báo New York Time in h́nh xác Tổng thống Diệm bị c̣ng tay với lời chú thích “suicide with no hand” (tự sát không có tay) Có ư mỉa mai lời thông báo của phe đảo chính rằng anh em ông Diệm đă tự sát. Về sau, người ta đă có thể công khai nói rằng anh em cố Tổng thống bị giết.
Nhưng ai giết? Và ai ra lệnh giết?
Đó là một nghi vấn cho đến nay vẫn chưa hoàn toàn phơi bày ra trước ánh sáng. Người viết không dám làm công việc của một sử gia, mà chỉ muốn đóng góp một phần nhỏ vào việc soi sáng cho một giai đoạn gay go của lịch sử, một giai đoạn đầy những biến chuyển và bí mật.
GIÂY PHÚT CUỐI CÙNG
Trước khi nhận định toàn bộ về con người Ngô Đ́nh Diệm và chế độ của ông ta chúng tôi xin ghi lại những giây phút cuối cùng của cuộc đời một Tổng thống “Việt Nam Cộng hoà”. Nhân dịp tiếp các phái đoàn quân chính trong ngày 26-10-1963, Tổng thống Diệm, bằng một giọng ai oán, thoáng buồn ông nói: ” Chế độ này tuy c̣n nhiều khuyết điểm, cũng c̣n hơn nhiều chế độ khác… Người ta chê là độc tài nhưng chỉ ngại c̣n những thứ độc tài khủng khiếp hơn. Tôi tiến th́ theo tôi, tôi lui th́ bắn tôi, tôi chết th́ trả thù cho tôi”.
Trong thời gian này tinh thần của Tổng thống Diệm đang trải qua cơn dao động cực độ. Những nhân vật gần ông đều nhận thấy ông trở nên nóng nảy bất thường, hay thở dài, nét mặt đăm chiêu thoáng buồn.
Có lẽ Tổng thống Diệm đă linh cảm được tai hoạ sắp đến với ông ta, gia đ́nh và chế độ.
Ông Ngô Đ́nh Nhu lại càng biểu hiện một cách mau chóng. Ông Nhu già hẳn đi, nét mặt chảy dài. Bức h́nh của ông Nhu đăng trên tuần báo Express số 909 – (15-12-1968) chính là mấy bức h́nh chụp vào những ngày cuồi cùng trong đời ông. Khuôn mặt ông Nhu càng in một vẻ căm giận cùng với vẻ đẹp của đường nét điêu khắc.Tuy nhiên ông Nhu vẫn giữ được vẻ
điềm tĩnh và sẵn sàng đối phó…
Sáng sớm ngày 30-10-1963 ông Diệm lững thững đi xuống vườn hoa trước cửa dinh Gia Long, ngắm mấy chậu non bộ nhỏ mới đắp xong và đặt dưới gốc cây. Ông bận bộ đồ xám nhạt, đội mũ len chống chiếc ba toong như khi đi thăm địa điểm dinh điền. Ông ngắm vài phút ngó lên bức ảnh lớn của ông treo cao đằng sau bàn giấy của ông Đổng Lư Bộ phủ Tổng thống rồi mỉm cười lên lầu.
TIẾP KHÁCH LẦN CUỐI
Ngày 31-10, hầm trú ẩn xây trong dinh Gia Long đă hoàn tất, để có thể chịu đựng được loại bom 500 kilôgam. Cũng vào ngày đó, ông Ngô Đ́nh Nhu tiếp kiến các đại diện Uỷ ban Liên hiệp Bảo vệ Phật giáo. Cùng ngày phái đoàn điều tra Liên Hiệp Quốc về vụ Phật giáo miền Nam đáp máy bay ra Huế để tiếp tục cuộc điều tra. Đại sứ Cabot Lodge đă nhận được đầy đủ tin tức về kết quả và thái độ của Phái đoàn này tại Sài G̣n và thấy rằng sẽ bất lợi cho những toan tính âm mưu của ông.
Vụ đàn áp Phật giáo phải được duy tŕ để lấy cớ lật đổ chế độ Ngô Đ́nh Diệm như ông Lodge mong muốn.
Sáng 1 nhằm vào ngày lễ các Thánh, côngsở đều được nghỉ, Tổng thống Diệm đă tiếp người bạn “đồng minh” Hoa Kỳ cuối cùng trong đời ông. Đó là Đô đốc Harry D.Felt, Tổng Tư lệnh lực lượng Mỹ tại Thái B́nh dương. Đô đốc Harry D.Felt chắc hẳn biết rơ những ǵ xảy tới, trong mấy giờ nữa sẽ kết thúc chế độ của Tổng thống Diệm mà ông ta theo lễ nghi vẫn xưng tụng như một nhà lănh đạo anh minh của miền Nam.
Hồi 13 giờ 30 súng bắt đầu nổ từ nhiều nơi trong đô thành…
Ai gây nên tiếng súng đó? Bắt đầu từ một thế lực nào? Tướng lănh? Quần chúng? Mỹ?
Thực ra, những âm mưu lật đổ Tổng thống Diệm đă sắp đặt từ tháng 5-1963, rồi được âm thầm tiến hành…
Buổi tối ngày 28-10, do sự sắp xếp từ trước Trung tướng Trần Văn Đôn đă tiếp xúc bí mật với giới chức Mỹ tại nhà một nha sĩ([i]). Tướng Đôn luôn luôn nhắc nhở người Mỹ giữ bí mật hoàn toàn và không thảo luận vấn đề này với bất cứ một ai, ông ta đă cố gắng thuyết phục Đại sứ Cabot Lodge chấp nhận chương tŕnh hành động của nhóm ông và làm như thế nào để Hoa Kỳ đồng ư cho bật đèn xanh càng sớm càng tốt.
Lúc đầu nhóm đảo chính dự định khai hoả vào ngày 31-10 (theo sự Trước nữa, nhóm đảo chính cùng với sự đạo diễn của mấy chuyên gia CIA đă dự định đảo chính nhân ngày kỷ niệm 26-10. Nhưng đêm 25-10 ông Nhu đă nhận được báo cáo đầy đủ: Nhóm đảo chính với các tướng Đôn, Minh ra tay hành động trong cuộc duyệt binh tại đường Thống Nhất vào sáng 25-10. Dịp này sẽ bắt sống Tổng thống Diệm và ông Nhu sau đó sẽ thanh toán dinh GiaLong và thành Cộng hoà. Vào phút chót, ông Sinh Trưởng pḥng CIA toà Đại sứ Mỹ (người thay thế Đại tá Rieharson) đă thông báo kịp thời cho Lu Conein biết là chưa thể bật đèn xanh bởi có kẻ trong toà Đại sứ Mỹ tiết lộ cho ông Nhu.
Hiển nhiên là Cabot Lodge đă đóng vai tṛ một nhà “lănh đạo” đứng bật đèn cho cuộc đảo chính 1-11-1963. Cabot Lodge được coi như tiếng nói có thẩm quyền của phe “Tự do” Harriman.
Những nguyên nhân nào khiến cho Mỹ phải gấp rút t́m mọi cách lật đổ chế độ Tổng thống Diêm? Hẳn nhiên, về phía Mỹ không phải là nguyên nhân Phật giáo. Đơn giản v́ quyền lợi nước Mỹ trước hết. Cái gai chính yếu của Đại sứ Cabot Lodge cũng như Smith Conein và nhóm đảo chính là tướng Tôn Thất Đính. Làm sao nhổ được cái gai này?
Tuy nhiên, cho đến ngày 28-11 tướng Đôn có thể đă tạm yên tâm về mặt tướng Đính. Điều mà phe đảo chính lo ngại nhất là lực lượng đặc biệt của Đại tá Lê Quang Tung. Lực lượng này vẫn được coi như thành phần ṇng cốt của chế độ Ngô Đ́nh Diệm. Ngày 29-12, tướng Tôn Thất Đính với tư cách Tư lệnh Quân đoàn III (và từng là Tổng trấn Sài G̣n-Gia Định) ra lệnh cho các đơn vị thuộc lực lượng đặc biệt di chuyển ra khỏi Sài G̣n. Đó cũng là một phần kế hoạch nhằm vô hiệu hoá những lực lượng trung thành với chế độ. Hơn nữa, tướng Đính đang được ḷng tin cậy của ông Nhu.
Theo dư luận đồn đại sau ngày đảo chính, ngày 1-11-1963 th́ chính ông Nhu đă giao phó cho tướng Đính thực hiện một cuộc đảo chính giả với danh hiệu Bravo I và II nhằm phá vỡ kế hoạch đảo chính thực của nhóm tướng lĩnh đang liên kết với Cabot Lodge.
Nếu thực sự cuộc đảo chính sẽ xảy ra, ông Nhu chấp nhận một cách không nghi ngờ việc tướng Đính “móc nối” với nhóm Đôn, Minh. Chính ông Nhu đă từng nói với tướng Huỳnh văn Cao: “Khánh với Đính là chỗ người trong nhà cả. Không lo”.
Ông Nhu tuy cao tay lắm nhưng đâu có thể học được chữ ngờ qua trường hợp của tướng Đính!
Tương kế tựu kế, tướng Đính nắm cơ hội này để quật ngược lại thế cờ Không có sự tham gia của tướng Đính, cuộc đảo chính 1-11-1963 không thể thành công. Cái lối của ông Nhu là cái lối của một nhà chiến thuật và chiến lược, nh́n và tiên liệu quá xa phạm vi hạn hẹp của chiến thuật, giai đoạn. Hơn nữa, v́ ḷng tin cậy, ông Nhu đă chọn nhầm một người mà chính trước đây ông Nhu cho là “khó xài” Nhưng vẫn sử dụng v́ cho rằng ḿnh cao tay ấn. Mặt khác, trước đó Đại tá Đỗ Mậu quyền Giám đốc Nha An ninh quân đội, một môn đệ tin cậy của Ngô Đ́nh Diệm đă phúc tŕnh cho hai ông Nhu, Diệm biết VC([ii]) đang tập trung tại vùng ven đô và âm mưu đánh phá Sài G̣n. Dĩ nhiên đây chỉ là bản phúc tŕnh giả với mục đích làm lạc hướng theo dơi của chính quyền và đồng thời có cớ để phân tán một số đơn vị trung thành của Diệm ra khỏi Sài G̣n. Như vậy phe đảo chính sẽ giảm thiểu được sức chống đối của phe Chính phủ([iii]).
Hồi 12 giờ 30 ngày 1-11, tướng Trần Văn Đôn cùng một số tướng tá ṇng cốt triệu tập Hội nghị trong Bộ Tổng Tham mưu với sự tham gia của hầu hết các tướng lănh và một số Tư lệnh quân binh chủng. Tướng Tôn Thất Đính không có mặt trong Hội nghị này, lúc đó ông ta đang phải túc trực tại tổng hành dinh Quân đoàn III. Người th́ cho rằng đến giờ phút quyết liệt, phe đảo chính vẫn chưa tin hẳn tưởng Đính. Và có lẽ đó cũng là lư do tướng Đính không có mặt trong Hội nghị quan trọng đó.
THIỆN CHÍ NHÀ GIÀU
Theo tiết lộ của Georges Chaffard qua bài báo tựa đề La paix manquée en 1963([iv]), để lôi kéo tướng Đính vào phe đảo chính, Mỹ đă trao cho tướng Đính một số tiền ứng trước là 1 triệu Dollars do kết quả sự thương lượng giữa tướng Đôn và Đại sứ Cabot Lodge ngày 24-10. Số tiền ứng trước này được coi là thiện chí cụ thể của Mỹ giúp phe đảo chính có chút phương tiện để thực hiện kế hoạch([v]).
Tưởng cũng nên nhắc lại, khoảng cuối tháng 10, dư luận trong chính giới và ngoại giao đoàn đă đồn đại về những hoạt động của nhóm mật vụ Pháp thuộc Sở “Hành Động” (Action) do tướng De Gaulle gởi qua Sài G̣n v́ nhiệm vụ bảo vệ an ninh cho hai anh em ông Diệm.
Sáng 1-2, Đại sứ Cabot Lodge hướng dẫn Đô đốc Felt đến dinh Gia Long thăm xă giao Tổng thống Diệm. Nhân dịp này Tổng thống Diệm đă Cabot Lodge biết. là đang có dư luận về một cuộc đảo chính nhằm lật đổ Tổng thống. Ông Diệm nói như thế là có ư bảo cho ông Cabot Lodge biết, ông ta luôn luôn theo dơi đường đi nước bước của Mỹ trong âm mưu lật đổ chế độ hiện hữu. Đại sứ Cabot Lodge vẫn một nụ cười vồn vă hứa chắc với ông Diệm, nếu có sự chẳng hay xảy ra như dư luận đồn đại, người Mỹ sẽ đảm bảo cho cá nhân Tổng thống.
Cũng vào khoảng thời gian đó, Đại tá Lu Conein đă đến gặp tướng Đôn và túc trực bên phe đảo chính trong suốt ngày 1 và ngày 2 tại Bộ Tổng Tham mưu. Ông ta là trung gian giữa toà Đại sứ Mỹ và phe đảo chánh. Hay đúng hơn, ông ta thủ vai tṛ của kẻ điều động và thực hiện kế hoạch đă được thảo luận và quyết định chung giữa toà Đại sứ Mỹ và phe đảo chính([vi])?
Khi ở dinh Gia Long trở về, Đại sứ Lodge đă nhận được đầy đủ tin tức từ Bộ Tổng Tham mưu báo cáo cho biết kế hoạch tiến hành.
Rồi một ngày trôi qua như mọi người đều biết, cuộc đảo chính hoàn toàn thành công với sự xuất hiện của các tướng lănh mang danh xưng là những con người cách mạng và ở trong tổ chức mới, lúc đầu mệnh danh “Hội đồng các tướng lănh” sau đổi thành “Hội đồng Quân nhân Cách mạng”.
Nhằm vào đúng ngày lễ các đấng linh hồn, một trong những ngày lễ quan trọng nhất của tín đồ Thiên chúa giáo, hai anh em Tổng thống Diệm cùng bị thảm sát sau khi đă dâng trọn những lời cầu nguyện cuối cùng tại nhà thờ Cha Tam Chợ Lớn, với sự chứng kiến của Linh mục Jean – Một Linh mục thuộc Hội Thừa sai Pa-ri (MEP).
Chi tiết về cái chết của Tổng thống Diệm đến nay tuy không c̣n là điều bí mật song đă có quá nhiều những chi tiết mâu thuẫn nhau. Trong những giờ phút cuối cùng, Ngô Đ́nh Diệm đă tỏ ra hoàn toàn mệt mỏi và không c̣n tin tưởng bao nhiêu khi phe đảo chính báo cho anh em ông biết là đă bắt Đại tá Tung và ông này cùng lực lượng của ông đă đầu hàng phe “Cách mạng”([vii]).
Tổng thống Diệm bây giờ chỉ c̣n đặt tin tưởng vào Quân đoàn 3 của tướng Huỳnh văn Cao và nhất là Quân đoàn 2 của tướng Khánh mà ông Nhu hoàn toàn tin cậy. Song tướng Cao đă không làm được ǵ khác hơn. Sư đoàn 7 nằm trong tay Đại tá Nguyễn Hữu Có phụ tá Tư lệnh Quân đoàn.
Anh em ông Diệm chỉ c̣n lại lực lượng pḥng vệ trong dinh. Tất nhiên lực lượng này không c̣n phương thế hoạt động nào khác hơn là đành thúc thủ trong bốn bức tường thành Cộng hoà và dinh Gia Long. Trước một t́nh thế bi đát như vậy, ôngNhu quyết định ra đi – Tổng thống Diệm mặc nhiên chiều theo quyết định của em ” Đi mô… đi th́ đi… ” Đó là lời nói gió cuốn mây trôi của Tổng thống Diệm.
8 giờ 30 Tổng thống Diệm, ông Nhu, Đại uư Đỗ Thọ và Đại uư Bằng rời khỏi dinh Gia Long trên bước đường của định mệnh. Khi tiếp thu dinh Gia Long, Trung tá Phạm Ngọc Thảo không t́m thấy anh em ông Diệm nên đă cấp báo cho tướng Trần Thiện Khiêm rơ. TướngTrần Thiện Khiêm ra lệnh cho Trung tá Thảo phải t́m kiếm…
Theo tiết lộ của những người trong cuộc, tướng Khiêm dặn Phạm Ngọc Thảo phải t́m mọi cách đón anh em ông Diệm, phải bảo vệ an ninh cho anh em ông ta, có được như vậy th́ tướng Khiêm và phe của Trung tá Khải mới có thể thực hiện được kế hoạch lật ngược thế cờ.
Khi được tin dinh Gia Long đă thất thủ th́ lúc ấy chính là lúc trong Hội đồng Quân nhân cách mạng và nhóm tướng tá đảo chính cũng đă chia thành năm bảy phe qua những xu hướng chính trị và quyền lợi trái ngược nhau. Riêng Trung tá Phạm Ngọc Thảo từ trước ngày đảo chính đă có những liên lạc mật thiết với Đại tá Đỗ Mậu và tướng Khiêm. Ông Thảo là người được tướng Khiêm tin cậy và cả hai đều là những tướng tá được chế độ tin dùng. Riêng tướng Khiêm sau vụ đảo chính hụt, ông trở thành vị tướng lănh thân cận của Tổng thống Diệm và được coi như người con “tin cẩn” trong gia đ́nh Tổng thống.
Trong đường lối và trong thâm tâm của phe Phạm Ngọc Thảo chỉ muốn thay đổi cơ cấu của chế độ mà thôi…Song t́nh thế đă biến chuyển khác hẳn và trái với ước mong của Phạm Ngọc Thảo từ buổi đầu. Ông Thảo hẳn đă biết rơ những xu hướng khác nhau trong Hội đồng Quân nhân cách mạng trong đó đă có một xu hướng chủ trương phải giết anh em ông Diệm để trừ hậu hoạ và đó cũng là chủ trương của một số nhân vật Mỹ mà ông Fisthel là đại diện. ông này vẫn chủ trương: Chế độ Ngô Đ́nh Diệm phải được cải tổ toàn bộ nếu Tổng thống Diệm không chịu th́ Tổng thống phải ra đi hoặc bị thủ tiêu.
Xu hướng thanh toán Tổng thống Diệm quy tụ tử mấy tướng lănh đă sẵn ḷng bất măn với Diệm từ lâu…Đó là các tướng Trần Tử Oai, Mai Hữu Xuân.
Mặc dầu những người như Trung tướng Trần Văn Đôn từng được chế độ của Tổng thống Diệm đặc biệt ưu đăi, tin cẩn trong suốt 9 năm cũng muốn thay đổi Chính phủ Diệm. Tướng Đôn liên tiếp được giao phó những chức vụ quan trọng, từ Tư lệnh vùng I đến Tư lệnh lục quân, rồi quyền Tổng Tham mưu trưởng. Ba tướng Đôn, Kim, Oai được coi là thành phần ṇng cốt của Hội đồng Quân nhân cách mạng. Người Mỹ tin cẩn vào tướng Đôn hơn cả. Sở dĩ tướng Dương Văn Minh được Mỹ giao phó vai tṛ chính v́ đối với quân đội lúc ấy và trong hàng tướng lănh th́ uy tín của tướng Minh nổi bật hơn cả. Có thể nói năm tướng Minh, Đôn, Kim, Oai, Xuân đứng riêng một phe.
Chưa có chứng cớ nào rơ rệt để nói rằng tướng Khiêm, Đại tá Mậu, Trung tá Thảo đứng về một phe khác không mấy thân thiết và tín cẩn đối với phe kia. Nhưng dù sao tướng Khiêm vẫn là người tỏ ra ôn hoà với chế độ Ngô Đ́nh Diệm mà chính ông ta đă trưởng thành trong chế độ ấy. C̣n Trung tá Phạm NgọcThảo – một tín đồ Thiên chúa giáo có đầu óc tiến bộ và quốc gia cực đoan, kể từ biến cố Phật giáo, ông quyết liệt chủ trương phải thay đổi thành phần và cơ cấu của chế độ. Trung tá Thảo là người thứ nhất đă can đảm tŕnh bày với tướng Khiêm đang nắm quyền Tham mưu trưởng Liên quân, cái trục hên lạc thân thiết của Trung tá Thảo: Thảo, Mậu, Tuyến. Thảo là bạn tâm t́nh của bác sĩ Trần Kim Tuyến và chính Thảo cũng đă thẳng thắn tỏ bầy ước vọng và kế hoạch của ông cho bác sĩ Tuyến rơ.
Kể từ đầu tháng 5-1963 theo sự lượng tính và tiên liệu của bác sĩ Tuyến nếu không kịp thời có một chương tŕnh hành động để cứu nguy chế độ th́ khó ḷng ngăn ngừa được cuộc đảo chánh. Trung tá Thảo cũng lo âu như thế. Từ khi ông Tuyến ra đi th́ Thảo không c̣n ǵ ràng buộc mật thiết với chế độ. Song Thảo vẫn tiếp tục móc nối với một số tướng tá vẫn được coi là người của chính quyền, nhằm thực hiện một cuộc đảo chính cốt sửa sai, hơn là san bằng đồng thời có thể ra tay trước phe tướng Minh và vô hiệu hoá mọi âm mưu trong kế hoạch của họ và lật ngược thế cờ để nắm phần chủ dộng. Thảo đă đóng một vai tṛ quan trọng trong cuộc đảo chính 1-2-1963 và Thảo được đặt dưới quyền sử dụng trực tiếp của Khiêm. Dù chủ trương như thế nào, Thảo cũng đă là một trong những người thân tín của chế độ Diệm.
Ông Thảo đă được Hội đồng Quân nhân cách mạng giao phó phần phát thanh. Đây mới là thứ vũ khí sắc bén nhất để xô đổ chế độ Ngô Đ́nh Diệm. Ví như không có phần phát thanh từ lúc đầu th́ cục diện chưa chắc đă thay đổi mau lẹ.
Khi phe Minh, Đôn, Kim nhận được tin Ngô Đ́nh Diệm đang ử chợ Lớn đă cấp tốc ra lệnh cho Đại tá Dương Ngọc Lắm đem thiết quân vận M 113 vào đón bắt. Đại tá Lắm lúc ấy đang nắm quyền Tổng giám đốc Địa phương quân (một trong số tướng tá được chế độ đặc biệt ưu đăi, tin dùng).ông Lắm là người theo đảo chính vào phút chót. Tất nhiên là ông đă không được sự tin cậy của phe chủ chốt. Do đó, Mai Hữu Xuân được Minh chỉ định đi theo giám sát Lắm.
Tóm lại, đă có hai toán quân vào Chợ Lớn t́m bắt anh em Tổng thống Diệm. Mỗi toán có thể nói thuộc về một phe, nhằm mục đích riêng. Nếu Trung tá Thảo biết rơ anh em ông Diệm đang ở nhà thờ Cha Tam th́ cái chết đă không đến với hai anh em ông Diệm, ít nhất là đă cứu thoát đượcông Diệm. Song Thảo lại chỉ đến lục soát nhà Mă Tuyên trong lúc anh em Tổng thống Diệm đang dâng lễ ở nhà thờ Cha Tam. ông Thảo trở về tay không đồng thời cũng mang theo sự thất bại của nhóm ông.
Và có phải chính ông Diệm báo tin cho Khiêm để nhận sự đầu hàng và cho biết đang ở nhà thờ Cha Tam không?
Một nghi vấn cho rằng: Có lẽ viên sĩ quan tuỳ viên của ông vào phút chót đă phản phúc và báo cho phe đảo chính biết nơi hai anh em đang trú ẩn.
Sự thực không phải Đại uư Đỗ Thọ đă phản phúc. Đại uư Đỗ Thọ được Tổng thống bảo đi gọi điện thoại về Bộ Tổng Tham mưu cho Khiêm nhưng Thọ lại gọi điện thoại trực tiếp cho Đỗ Mậu là chú ruột của ḿnh.
Vậy th́ hai anh em ông Diệm có đầu hàng phe đảo chính không?
Những diễn biến tại dinh Gia Long và tại nhà Mă Tuyên từ 12 giờ 30 ngày1-2-1963 đến 4 giờ đêm ngày 2-2 sẽ giúp cho sử gia sau này đi đến một kết luận rơ rệt hơn.
Khi Đại tá Lắm đem quân đến nhà thờ Cha Tam th́ lúc đó Hội đồng Quân nhân cách mạng vẫn chưa có quyết định dứt khoát về số phận chung của anh em ông Diệm. Một người trong cuộc cho biết: “Anh nào cũng run hết trước một quyết định dứt khoát quan hệ đến sự thành bại của cuộc đảo chánh. Hội đồng chia thành 3, 4 phe: Một phe nhất định phải thanh toán ngay anh em ông Diệm.
Tuy nhiên phe này chỉ rỉ tai bàn kín với nhau thôi. Phe khác chủ trương để anh em ông Diệm lưu vong ra ngoại quốc. Phe thứ ba giữ thái độ dè dặt…
Phe quyết định thanh toán Diệm lấy cớ rằng, nếu anh em ông Diệm c̣n sống th́ cuộc đảo chính sẽ bất thành, v́ tay chân của ông không sớm th́ muộn cũng sẽ phản công. Vả lại, phe này thấy rằng ngay trong Hội đồng Quân nhân cách mạng cũng đă quá phần nửa từng là người thân tín của Diệm và Nhu.
Điều lo ngại hơn nữa là họ vẫn chưa nắm được tướng Tôn Thất Đính mà binh quyền đang nằm gọn trong tay Đính cũng như một số tướng tá khác như Nguyễn Khánh Quân đoàn II, Huỳnh Văn Cao Quân đoàn IV, Cao VănViên Tư lệnh nhảy dù và Huỳnh Hữu Hiền Tư lệnh Không quân (Hai sĩ quan Viên và Hiền đă thẳng thắn từ chối tham gia phe đảo chính).
Giả sử nếu đưa anh em ông Diệm về tŕnh diện Hội đồng Quân nhân cách mạng th́ biết đâu sự hiện diện của anh em ông lại không thể làm nản ḷng và gây xúc động lương tâm của những người thân tín của ông. Nếu chỉ nhằm đến mục đích hoàn thành cuộc đảo chính và tránh mọi hậu hoạ th́ phe này khi ra tay hạ sát Tổng thống Diệm cũng không có ǵ khó hiểu.
——————————————————————————–
[i] Theo bản báo cáo mật của Cảnh sát đặc biệt thuộc thẩm quyền của ông Dương Văn Hiếu – Phó Tổng Giám đốc cảnh sát quốc gia.
[ii] Thời đó chính quyền Sài G̣n gọi những chiến.sĩ cách mạng là Việt Cộng viết tắt là VC
[iii] Chính phủ Ngô Đ́nh Diệm thành lập ở miền Nam Việt Nam
[iv] Tuần báo Express số 909
v] Theo một tài liệu khác th́ tướng Đôn đă nhận 3 triệu đồng VNCH để chia cho các đơn vị tham gia đảo chính và các tướng lănh khác
[vi] Theo sự tiết lộ của Lu Conein th́ ông được mời đến với tư cách Cố vấn Mỹ tại Bộ Nội vụ tham dự phiên họp thường lệ của Bộ Tổng Tham mưu và sau khi đảo chính xảy ra th́ tướng Đôn giữ khéo Lu Conein ở lại Bộ Tổng Tham mưu như một thứ con tin và một bảo đảm an ninh cho các tướng lănh
[vii] Chỉ phe cánh đảo chính
Quốc Đại
Chính Danh Thủ Phạm Giết Anh Em Ngô Đ́nh Diệm
Chính Danh Thủ Phạm Giết Anh Em Ngô Đ́nh Diệm Ngày 2-11-1963 Đă Được Tŕnh Làng
Tầm Nguyên (VNTP673)
Cái kiếp con người theo định luật thiên nhiên là hữu sinh tức hữu tử, có sống phải có chết, không ai tránh được định luật nầy! Nếu anh em cố TT Ngô Đ́nh Diệm không bị lũ quân nhân phản loạn hạ sát ngày 2-11-63, th́ đến nay chắc cũng qui tiên theo luật định! Tiếc rằng, anh em cố TT Ngô Đ́nh Diệm không chết một cách thông thường theo định mệnh của hoá công, mà do bàn tay của lũ quân nhân khát máu khiến người dân phải ngậm ngùi thương tiếc v́ thân thế và sự nghiệp của ông lúc sinh thời đă đưa đất nước đến độc lập và toàn dân được tự do hạnh phúc. Nhưng tiếc rằng sau khi biến cố 1-11-63 xảy ra, thế nước lâm cảnh hỗn loạn và đến ngày 30-4-75 th́ rơi vào tay Cộng Sản. Khiến hàng trăm ngàn quân, cán, chính phải chịu cảnh tù đày trong tay Việt Cộng. Hàng triệu người liều mạng chạy ra hải ngoại bằng mọi phương tiện, nếu có, đem lại bao nhiêu cảnh chết chóc đau thương trên biển khơi! Ngày 2-11-2003 là chẵn 40 năm TT Ngô Đ́nh Diệm vị quốc vong thân, nên các cơ quan truyền thông của cộng đồng người Việt tỵ nạn Cộng Sản khắp năm châu đều nhất loạt lên tiếng trong lời khên tiếng chê về sự nghiệp của ông cũng như cái chết trong biến cố 1-11-1963. Để góp tiếng nói với các cơ quan ngôn luận bốn phương, bần cố nông tôi xin nêu lên những chứng cớ cụ thể, nói lên sự thật trên các vấn đề:
- Thủ Tướng Ngô Đ́nh Diệm có phản lại Quốc Trưởng Bảo Đại không?
- Tổng Thống Ngô Đ́nh Diệm kỳ thị Phật Giáo?
- Ai đă ra lệnh giết anh em TT Ngô Đ́nh Diệm ngày 1-11-63?
Ai đă ra lệnh giết anh em TT Ngô Đ́nh Diệm ngày 1-11-63?
Sau biến cố 1-11-63, theo công luận trong và ngoài nước, không cần phải t́m ṭi chứng cớ, ông Dương Văn Minh mặc nhiên phải chịu trách nhiệm về cái chết của anh em cố TT NDDD v́ ông ta là Chủ Tịch cái gọi là Hội Đồng Quân Nhân Cách Mạng. Ngoài ra, chính tên Đại Uư Nhung lại là sĩ quan tuỳ viên của ông ta. Tiếc rằng, cho đến khi chết Dương Văn Minh và đồng bọn không ai lên tiếng xác nhận tội trạng này trước công luận! Măi cho tới 7 giờ tối 16-11-03 ông Hồng Phúc phụ trách chương tŕnh "Thế Giới Ngày Nay" trên đài phát thanh Tiếng Nói Việt Nam Hải Ngoại tại Washington, mở cuộc phỏng vấn cựu Đại Tá Đào Quang Hiển về cái chết của anh em TT Diệm ngày 2-11-63, th́ được ông cho biết, xin tóm tắt như sau:
"Đại Tá Đào Quang Hiển được bổ nhiệm làm Giám Đốc Nha CSQG trung phần vào tháng 6-1963. Sau cuộc đảo chính 1-11-63, ông được gọi về Sài G̣n ngày 12-11-63 để tŕnh diện vị tân Tổng Giám Đốc CSQG là TT Mai Hữu Xuân. Sau đó ông được lệnh trở về nhiệm sở lập bàn giao rồi trở lại Sài G̣n nhận công tác mới.
Khi ra khỏi Tổng Nha CSQG, ông sực nhớ đến Đại Tá Nguyễn Văn Quan là chỗ thân t́nh v́ trước đây ông có làm việc dưới quyền ông này. Ngoài ra, ông được nghe đồn Đại Tá Quan là thành viên trong tổ chức đảo chánh, nên muốn gặp để được biết về t́nh h́nh chung trong quân đội sau biến cố! Khi ông vào trong nhà ở đường Phan Thanh Giản, chỉ gặp bà Đại Tá Quan. V́ là chỗ thâm giao nên bà Quan chỉ ông lên lầu gặp Đại Tá Quan nằm nghỉ trên đó. Khi lên lầu, ông thấy ông Quan mặc quân phục, đeo lon Thiếu Tướng nằm trên giường ngủ, xem có vẻ mệt mỏi. Đại Tá Hiển kéo ghế ngồi mé giường. Thiếu Tướng Quan hỏi thăm Đại Tá Hiển về t́nh h́nh miền Trung trong vụ đảo chánh. Đại Tá Hiển tŕnh bày không xảy ra chuyện ǵ đáng quan ngại, chỉ nghe thấy HDDQNCM loan báo anh em TT Diệm tự tử trên đường từ nhà thờ Cha Tam về bộ Tổng Tham Mưu. Thiếu Tướng Quan cắt ngang: "Nói anh em ông Diệm tự tử để đánh lạc hướng dư luận, chính moa với thằng Minh đă sắp xếp từ lâu, ra lệnh hễ bắt được ở đâu là giết đó. Chính moa với thằng Minh ra lệnh giết anh em ông Diệm."
Như vậy bài toán ai giết anh em TT Ngô Đ́nh Diệm đă có đáp số. Bây giờ kẻ viết bài này nêu thêm tài liệu gây nên mối hận thù giữa Trung Tướng Dương Văn Minh và Thiếu Tướng Nguyễn Văn Quan với anh em TT Ngô Đ́nh Diệm. Theo ông Huỳnh Văn Lang viết trong tập hồi kư "Nhân Chứng Một Chế Độ" cho biết nguyên nhân gây nên sự thù oán như sau:
Khi ông Diệm về làm Thủ Tướng Việt Nam vào tháng 7-1954, ông Nguyễn Ngọc Thơ đề nghị Thủ Tướng Diệm bổ nhiệm Đại Tá Dương Văn Minh làm Tư Lệnh quân khu thủ đô đồng thời chỉ huy chiến dịch Rừng Sát, dẹp nhóm B́nh Xuyên của Bảy Viễn. Sau chiến dịch dẹp B́nh Xuyên, vào tháng 5-1955, Thiếu Tá Nguyễn Văn Y lúc đó chỉ huy Tiểu Đoàn 184 kiêm luôn chức vụ Tỉng Trưởng Chợ Lớn, có bắt được 2 futs (loại thùng đựng săng 200 lít), một đựng bạc giấy 500 đồng, một đựng vàng của tàn quân B́nh Xuyên bỏ lại trong Rừng Sát. Hai phuy vàng và bạc này, Thiếu Tá Y mang một cho Đại Tá Dương Văn Minh Tư Lệnh Biệt Khu Thủ Đô. Sau đó, số tiền và vàng này bị tẩu tán hết, có dư luận x́ xào ông Minh và một số sĩ quan thân cận chia tay nhau. Đến năm 1958-1959, ông Lâm Lễ Trinh thay thế ông Nguyễn Văn Châu làm Bộ Trưởng Bộ Nội Vụ, được lệnh của Phủ Tổng Thống mời ông Dương Văn Minh lên điều tra về vụ thất thoát số tiền và vàng nêu trên. Nhưng ông Minh giận dữ, hằn học trách móc ông Diệm bội bạc v́ ông đă ủng hộ ông Diệm dẹp B́nh Xuyên cũng như Lê Quang Vinh tức Ba Cụt. Sau đó cuộc điều tra không kết thúc và hồ sơ được quy hoàn Phủ Tổng Thống. Riêng ông Dương Văn Minh được ngồi chơi xơi nước trong chức vụ Thanh Tra Quân Đội với mối hận thù anh em TT Ngô Đ́nh Diệm đến ngày 1-11-1963 mới trả xong.
Đại Tá Nguyễn Văn Quan, kẻ thù số 2 của anh em TT Ngô Đ́nh Diệm. Năm 1940-1943, ông Minh mới là Chuẩn Uư (Aspirant) trong quân đội Pháp, th́ ông Quan đă ở cấp bậc Trung Uư, tức là xếp (chef) trực tiếp của ông Minh. Khi ông Minh làm Tư Lệnh Biệt Khu thủ đô vào năm 1954, Đại Tá Nguyễn Văn Quan được bổ nhiệm Tỉnh Trưởng Bà Rịa (Vũng Tàu). Đầu năm 1956, Chi Bộ đảng Cần Lao Đất Đỏ gửi báo cáo về Liên Kỳ bộ Cần Lao Sài G̣n về việc Đại Tá Nguyễn Văn Quan, Tỉnh Trưởng Bà Rịa, nghiện thuốc phiện đồng thời c̣n dính líu đến một vài tổ chức buôn thuốc phiện lậu của Ba Tàu ở Chợ Lớn. Nội vụ được phúc tŕnh tiếp lên ông Cố Vấn Ngô Đ́nh Nhu, xin mở cuộc điều tra. Bốn tháng sau, Đại Tá Nguyễn Văn Quan mất chức Tỉnh Trưởng Bà Rịa và được giao hoàn về Bộ Quốc Pḥng để tuỳ nghi xử dụng. Như vậy là TT Diệm lại tạo thêm tay chân cho Dương Văn Minh trong biến cố 1-11-63. Đánh rắn mà không đánh dập đầu như cổ nhân đă khuyến cáo, th́ tạo nên hoạ cho ḿnh là vậy.
Như vậy, nguồn tin TT Dương Văn Minh và Đại Tá Nguyễn Văn Quan cấu kết với nhau ra lệnh cho thuộc hạ: "Bắt được anh em TT Diệm ở đâu th́ giết ở đó" rất đáng tin cậy. Căn nguyên nguồn tin là cựu Đại Tá Đào Quang Hiển, sau biến cố 1-11-63, bị thương cả hai mắt trong một cuộc hành quân diệt cộng, nhưng ông vẫn c̣n tại ngũ sau một thời gian mới giăi ngũ. Ông vẫn im hơi lặng tiếng cho đến những ngày gần đây, nhân ngày giỗ 40 năm của TT Ngô Đ́nh Diệm, có một số tên lưu manh chính trị dùng luận điệu cưỡng từ đoạt lư, dựng đứng những chuyện vô căn cứ bôi nhọ thanh danh anh em cố TT Ngô Đ́nh Diệm, nên cựu Đại Tá Đào Quang Hiển phải lên tiếng giải độc trong một cuộc phỏng vấn như đă nêu trên.
Tổng Thống Ngô Đ́nh Diệm có kỳ thị Phật Giáo hay không?
Năm 1961, nh́n vào thành phần chính phủ Ngô Đ́nh Diệm, người ta thấy những nhân vật không theo đạo Công Giáo gồm có:
1) Phó TT Nguyễn Ngọc Thơ, kiêm Bộ Trưởng Kinh Tế.
2) Nguyễn Đ́nh Thuần, Phụ Tá Bộ Quốc Pḥng và Phủ Tổng Thống.
3) Vũ Văn Mẫu, Bộ Trưởng Bộ Ngoại Giao.
4) Nguyễn Lương, Bộ Tài Chánh.
5) Lê Văn Đồng, Bộ Canh Nông.
6) Nguyễn Văn Lương, Bộ Tư Pháp.
7) Trần Lê Quang Bộ, Cải Tiến Nông Thôn.
Tại Phủ Tổng Thống: Đoàn Thêm, Quách Ṭng Đức, Đổng Lư văn pḥng. Nguyễn Chánh Cung, Tổng Thư Kư. Vỏ Văn Hải, Chánh văn pḥng. Tôn Thất Thiệt, Chánh sở nội dịch. Đổ Thọ, Tuỳ Viên Quân Sự
Về Quân Sự: Nguyễn Văn Tỵ, Tổng Tham Mưu. Trần Thiện Khiêm, Tham Mưu Trưởng Liên Khu. Đỗ Mậu, Giám Đốc Nha An Ninh Quân Đội. Tôn Thất Đính, Tư Lệnh Vùng 3. Nguyễn Khánh Tư, Lệnh Vùng 2. Lê Văn Nghiêm, Tư Lệnh Vùng 1. Trong số 38 Tỉnh Trưởng trên toàn quốc th́ có 26 vị không phải là tín đồ Công Giáo.
Ngoài ra, trong cuốn hồi kư "Nhân Chứng Một Chế Độ," tác giả Huỳnh Văn Lang cho biết:
Năm 1959, TT Ngô Đ́nh Diệm được giải thưởng LEADERSHIP MAGSAYSAY với ngân phiếu 15,000 Mỹ kim. Số tiền này được gởi sang cho ông Đỗ Vạn Lư là Tổng Lănh Sự Việt Nam tại New Delhi, Ấn Độ, để biếu Đức Đạt-Lai-Lạt-Ma Tây Tạng hiện tỵ nạn tại đây. Sự việc này, các Thầy Thích Thiện Minh, Thích Thiện Hoà và Thích Quảng Liên đều biết. Ngoài ra, c̣n bao nhiêu những nghĩa cử của TT Diệm dành cho các tu sĩ Phật Giáo không kể xiết, để đi du học tại ngoại quốc. Trên đây là những chứng minh cụ thể về thái độ của TT Ngô Đ́nh Diệm đối với Phật Giáo, để cho những nhà viết sử sau này tuỳ nghi sử dụng.
Thủ Tướng Ngô Đ́nh Diệm có phản lại Quốc Trưởng Bảo Đại?
Trong mấy tháng gần đây, có những tờ báo đă lớn tiếng trách cứ TT Ngô Đ́nh Diệm đă phản lại nguyên tắc trung quân của Khổng Giáo. Kể viết bài này xin trích nguyên văn cuộc đàm thoại giữa ông Ngô Đ́nh Diệm và Quốc Trưởng Bảo Đại ghi nơi trang 515 trong cuốn hồi kư "Con Rồng Việt Nam", về việc bổ nhiệm ông Diệm làm Thủ Tướng:
"- Cứ mỗi khi mà tôi cần thay đổi chính phủ, tôi lại phải gọi đến ông. Ông th́ lúc nào cũng từ chối. Nay t́nh thế rất bi đát, đất nước có thể bị chia cắt làm đôi. Ông cần phải lảnh đạo chính phủ.
- Thưa Hoàng Thượng, không thể được ạ. Ông ta đáp. Tôi xin tŕnh Ngài là sau nhiều năm suy nghĩ, tôi đă quyết định. Tôi định đi tu.
- Tôi kính trọng ư định của ông. Nhưng hiện nay tôi kêu gọi đến ḷng ái quốc của ông. Ông không có quyền từ chối trách nhiệm của ḿnh. Sự tồn vong của VN buộc ông như vậy.
Sau một hồi im lặng, cuối cùng ông ta đáp:
- Thưa Hoàng Thượng, trong trường hợp đó, tôi xin nhận sứ mạng mà Ngài trao phó.
Cầm tay ông ta, tôi kéo sang một pḥng bên cạnh, trong đó có cây Thánh Giá. Trước Thánh Giá tôi bảo ông ta:
- Đây Chúa của ông đây. Ông hăy thề trước chân dung Chúa là giữ vững đất nước mà người ta đă trao cho ông. Ông sẽ bảo vệ nó, để chống lại bọn cộng sản, và nếu cần chống luôn cả người Pháp nữa.
Ông ta đứng im lặng một lúc lâu, rồi nh́n tôi, sau nh́n lên Thánh Giá, ông nói với tôi giọng nghẹn ngào:
- Tôi xin thề!"
Như vậy là "ba năm rơ mười," chính Quốc Trưởng Bảo Đại đă viết trên giấy trắng mực đen, ông Diệm "được" hay "bị" Đức Quốc Trưởng gọi đến chứ ông không tự ư đến, và yêu cầu ông làm Thủ Tướng chính phủ. Nhưng ông đă từ chối với lư do có ư định đi tu. Nhưng Quốc Trưởng Bảo Đại lại cố t́nh khai thác tấm ḷng yêu nước của ông bằng cách nêu lên t́nh trạng tổ quốc lâm nguy buộc ông phải nhận làm Thủ Tướng trước cảnh mất c̣n của đất nước. Để cột chặt ông vào cái ghế Thủ Tướng cho chắc ăn, Quốc Trưởng Bảo Đại c̣n dùng thêm đ̣n phép tôn giáo là dắt ông đến trước bàn thờ có cây Thánh Giá và bắt ông thề trước Thiên Chúa là "giữ vững đất nước mà người ta đă trao cho ông."
Cái sự thề thốt giữa con người với con người, nó thường xảy ra trường hợp, "Thề con trê chui ống," lời ra khỏi miệng là thôi, chẳng chết thằng Tây, thằng Tàu nào! Nhưng trên lănh vực tôn giáo, một con chiên ngoan đạo như ông Diệm, mà thề trước Thiên Chúa th́ nó quan trọng vô cùng. Không giữ lời thề là phạm tội trọng. Vô phúc lăn đùng ra là "sa hoả ngục." Vậy th́ với nhiệm vụ làm Thủ Tướng trước cảnh đất nước chia năm sẻ bảy về nạn sứ quân chưa dẹp xong, quân đội viễn chinh Pháp c̣n đông nghẹt Sài G̣n, mà Quốc Trưởng Bảo Đại lại bắt ông bỏ cuộc, xem ra danh không chánh mà ngôn không thuận chút nào.
Trường hợp này, chính Quốc Trưởng Bảo Đại đă du ông Thủ Tướng Diệm vào cái thế bất tuân nếu không muốn nói là chống lại là khác. Tuy nhiên, Thủ Tướng Ngô Đ́nh Diệm là một nhà Nho, nên phản ứng của ông vẫn áp dụng theo đúng sách vở của thầy Mạnh Tử là "Dân Vi Quư, Xă Tắc Thứ Chi, Quân Vi Khinh" bằng cuộc trưng cầu dân ư tức hỏi ư dân.
Tầm Nguyên (VNTP673)