|
Đạo Giáo và Giáo Hội
|
Bài tham luận nầy không có chủ đích phê b́nh
bất cứ đạo giáo hay giáo hội nào, mà chỉ nhằm phân
tích sự
liên quan giữa Đạo và Giáo hội. |
|
I. NHẬN
ĐỊNH:
1.
Đạo là
danh từ chỉ định sự tín ngưỡng ở một
đấng thần linh tối cao -
Đấng
Chí Tôn - mà sự truyền đạt đến chúng sinh qua một hay nhiều vị đă
được đặc ân mặc khải, những vị nầy truyền đạt ư chỉ của Đấng Chí Tôn
qua những ấn kư gọi là Kinh điển,
tỷ dụ như Kinh Phật (lời Phật truyền dạy) hay Thánh Kinh (lời Chúa
Trời truyền dạy).
2.
Giáo hội
là một tổ chức
của loài người do một nhóm
người cùng tôn thờ Đấng Chí Tôn, có nhiệm vụ và quyền uy:
|
|
- |
soạn thảo và truyền
đạt Kinh điển |
|
|
- |
tổ chức
cơ cấu Giáo hội: Bầu (hay mặc khải chỉ định) giáo chủ,
|
|
|
- |
vị giáo chủ hay hội
đồng giáo phẩm lập ra pháp chế và qui chế |
|
|
-
|
vị giáo chủ chỉ định
hay tuyển lựa các chức sắc và qui chế tuyển dụng nhân
sự |
| |
- |
quản trị tài sản Giáo hội: bất
động sản, động sản, lạc quyên, và tổ chức lễ lạc |
| |
- |
thành lập
cơ cấu phục vụ Đạo và Đời |
| |
Chính ở
2 điểm cuối cùng nầy mà đă xảy ra không biết bao nhiêu ân oán và hệ
lụy giữa Giáo hội và quần chúng trong xă hội. |
| |
|
- có khi Giáo hội bị lợi dụng |
| |
|
- có khi Giáo hội lợi dụng uy tín
và tập thể tín đồ của ḿnh để có mưu đồ riêng. |
| |
|
-
nhưng thường thường có sự đồng thuận giữa Giáo hội và
xă hội trong một chính thể tốt |
II. PHÂN
ĐỊNH:
Sự phân
định rất cần thiết giữa Đạo thuộc về tâm linh và
Giáo hội thuộc về ư niệm và tổ chức nhân sự.
Giáo hội là cơ chế do loài ngươi lập ra cho nên không thể nào được
toàn hảo.
3.
Do sự
phân định trên: một Đạo giáo có thể
có một hay nhiều Giáo hội. Cho nên sinh hoạt và hành vi của giáo hội
không nhất thiết là của Đạo giáo đó
chủ xướng.
4.
Do sự
phân định trên: một Đạo giáo có thể
có một hay nhiều Giáo hội khi lưu truyền từ đời nầy đến đời khác hay
du nhập từ xứ nầy sang xứ khác thường có thể chế phù hợp với phong
tục tập quán của xă hội của dân bản xừ, tức của địa phương.
Phong
tục tập quán của xă hội thay đổi theo không
gian và thời gian.
III. HỆ
LỤY:
Nhiều
Giáo
hội được lập ra - dưới danh nghĩa Đạo giáo - để
phục vụ Đạo giáo
đó trong ư hướng cứu nhân độ thế.
Một Giáo hội có thể bành trướng ảnh hưởng và thế lực tại nhiều quốc
gia, tại mỗi quốc gia Giáo hội có thể lập một hay nhiều Chi nhánh,
nhưng tất cả chi nhánh đều trực thuộc vào Giáo hội Trung ương.
5.
Do sự
phân định trên: một Giáo hội hay Chi nhánh
của Giáo hội có thể bị biến thể
để phù hợp với phong
tục tập quán của xă hội của dân bản xừ, tức của địa phương,
Giáo hội có thể bị chính quyền địa
phương ảnh hưởng đến, có khi Giáo hội đó bị chi phối toàn diện bởi chính thể,
và cũng có khi Giáo hội ảnh hưởng đến toàn bộ chính thể và xă hội
nếu những người cầm đầu chính thể là giáo dân của Giáo hội đó.
6.
Do sự
phân định trên: những hành vi của một giáo phẩm, th́ không
nhất thiết
phải là của Giáo hội (ngoại trừ do quyết định của vị Giáo Chủ.), và không
nhất thiết là của
Đạo giáo của vị giáo phẩm ấy.
7.
Do sự
phân định trên: những hành vi của một giáo chủ
không nhất thiết thể hiện ư hướng của
Đạo giáo. Mỗi một vị Giáo chủ có hành vi khác nhau ở mỗi thời.
Hành vi
của vị Giáo chủ không nhất thiết phải là chủ trương của
Đạo giáo, mà chỉ là của
giáo hội
8.
Do sự
phân định trên: Không
thể do hành vi sai trái của một Giáo phẩm mà qui trách cho
Đạo giáo của
vị Giáo phẩm đó.
IV. PHÊ
PHÁN:
9.
Do sự
phân định trên: Những sự phê phán thần học cần được minh định mục
đích là t́m ưu và khuyết điểm của Đạo giáo. C̣n các ưu và
khuyết điểm của Giáo hội hay tư tưởng và hành vi của chức sắc giáo
phẩm chỉ hạn hẹp ở vị trí cơ cấu tổ chức hoặc cá tính nhân sự mà
thôi. Nhiều khi trong cùng một Đạo mà Giáo hội nầy đi chém giết Giáo
hội kia vô cùng rùng rợn.
10.
Do sự
phân định trên: Một Giáo hội sai lầm luôn luôn gây nên
thảm họa cho dân chúng một cách cục bộ, c̣n một
Đạo giáo sai lầm th́ tất cả Giáo hội của Đạo giáo
sẽ gây nên thảm họa to tác, do đó Đạo giáo ấy
phải bị hủy diệt. Tỉ như một Đạo giáo tôn thờ Quỉ vương và chủ
trương giết người th́ nên tiểu trừ ngay
toàn thể cơ cấu của nó để tránh đại họa cho nhân
loại.
Trân trọng,
Bùi Như Hùng
2009-12-12
buinhuhung@hotmail.com |