Lê Minh

Thiên tai có thể xảy ra ở khắp mọi nơi, mọi lúc và có thể gây ra những thiệt hại khó lường. Nhưng với kỹ thuật khoa học ngày nay con người ta có thể giảm thiểu thiệt hại nhân mạng và vật chất bằng những cảnh báo để di tản con người đến những nơi an toàn hơn trước thời điểm xảy ra. Nếu vì lý do kỹ thuật hoặc tài chánh mà không thể đưa ra những cảnh báo trước là điều khả dĩ có thể chấp nhận được, nhưng nếu vì lý do chính trị hay bất cứ lý do nào khác thì hoàn toàn không thể chấp nhận được. Trong trường hợp này, tất cả những thiệt hại nhân mạng, tinh thần vật chất mà đáng lẽ ra có thể tránh được thì được quy cho lý do vì con người, hay nôm na gọi là “nhân tai”.

Trận động đất tại Tứ Xuyên hôm 12 tháng 5 vừa qua là trận động đất lớn nhất tại Trung Quốc trong suốt quãng thời gian 60 năm cầm quyền của Đảng cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ). So với thời điểm xảy ra trận động đất tại Đường Sơn vào năm 1976 thì trận động đất tại Tứ Xuyên hôm 12 tháng 5 đã xảy ra tại thời điểm một Trung Quốc ngày nay của thế kỷ 21 đã có đủ các kỹ thuật và máy móc tối tân để đưa ra trước các dự báo. Trước khi xảy ra trận động đất, các nhà khoa học chuyên ngành của Trung Quốc đã có những dự báo về động đất rất chính xác. Một trong những chuyên gia hàng đầu là Geng Guoqing đã đưa ra dự báo rất chính xác cả về thời gian và địa điểm của trận động đất và ông đã viết thư cho thủ tướng Ôn Gia Bảo cảnh báo rằng hiểm họa xảy ra động đất rất cao.

 

Thế nhưng cả Ôn Gia Bảo và toàn thể Bộ chính trị ĐCSTQ đã phớt lờ cảnh báo này chỉ vì lý do: vì trật tự xã hội, vì lý do chính trị và vì Thế Vận Hội Bắc Kinh đang đến gần nên không thể làm kinh động.

Nói như thế thì không hẳn là ĐCSTQ đã phớt lờ hoàn toàn lời cảnh báo này. Tuy là nhà nước Trung Cộng không đưa ra cảnh báo cho công chúng nhưng một tuần trước khi xảy ra động đất, cơ quan tối cao của ĐCSTQ đã gởi thông báo đến các cơ quan đảng, quân đội, các cơ sở nguyên tử, kho nguyên tử và Viện Vật Lý Kỹ Thuật Trung Quốc tại Tứ Xuyên để có kế hoạch đề phòng và giảm thiểu thiệt hại. Cũng chính vì vậy mà thông tin từ nhân viên các cơ quan này đã lọt ra ngoài và người dân Tứ Xuyên đã lo lắng, điện thoại khắp nơi để kiểm chứng nhưng họ đã được đảng ủy tỉnh Tứ Xuyên trấn an rằng “đó chỉ là tin ... bịa đặt”. Thậm chí còn đưa lên trên trang web của tỉnh thông báo rằng “sẽ nghiêm trị những ai tung tin đồn thất thiệt”.

Tuởng cũng cần nói sơ qua về Viện Vật Lý Kỹ Thuật Trung Quốc. Viện này còn có tên là Viện Khoa Học Kỹ Thuật Tây Nam, đặt văn phòng tại thành phố Miên Dương tỉnh Tứ Xuyên. Đây là một trong những cơ sở trá hình chuyên nghiên cứu kỹ thuật và chế tạo bom nguyên tử của Trung Quốc. Trong những năm gần đây, cơ quan này đã góp phần đáng kể gia tăng kho vũ khí nguyên tử của Trung Quốc.

Như vậy rõ ràng là nhà nước Trung Cộng có một chính sách thông tin riêng biệt về cảnh báo thiên tai cho các cơ quan nhà nước, đặc biệt là các cơ sở quan trọng. Nhà nước Trung Cộng đã coi rẻ mạng người Trung Quốc trên cái đất nước hơn 1.2 tỷ dân này.

Đó là chuyện trước khi động đất xảy ra. Còn chuyện “hậu động đất” thì sao?

Nhà nước Trung Cộng lúc nào cũng nghĩ đến bộ mặt của chế độ. Cho nên sau khi động đất xảy ra thì ĐCSTC đã tìm đủ mọi cách để “chữa cháy”.

Điều đầu tiên là nhà nước lệnh cho các cơ quan truyền thanh truyền hình trung ương liên tục đưa các hình ảnh các chuyến bay chở bộ đội đến nơi bị nạn cùng các hình ảnh cứu hộ từ hiện trường.

Kế đến, sau khi có thông tin là nhà nước đã dấu nhẹm thông tin về cảnh báo động đất để giữ bộ mặt cho Olympic, thì một số lãnh đạo cao cấp tuyên bố sẽ trừng trị người đứng đầu của các cơ quan liên hệ.

 

Sau khi hàng loạt thông tin cùng hình ảnh chiếu cảnh các ngôi trường đổ nát bên cạnh những ngôi nhà dân còn nguyên vẹn, người dân tại vùng bị nạn đã đặt câu hỏi, có phải chăng các quan chức đã ăn hối lộ, làm lơ cho các công trình xây dựng kém chất lượng này. Ngay lập tức thủ tướng Ôn Gia Bảo lên đài truyền hình trấn an rằng nhà nước sẽ điều tra và thẳng tay trừng trị những ai có tội.

Ngoài ra, những nỗ lực cứu hộ của các nước tây phương và Hoa Kỳ đã bị nhà nước Trung Cộng từ chối chỉ vì ĐCSTQ không tin tưởng vào “văn hoá tây phương”. Sau tuần đầu tiên, duy nhất chỉ có đội cứu hộ Nhật Bản được phép vào Tứ Xuyên để làm việc bên cạnh các đồng nghiệp Trung Quốc. Sự chậm trễ và ích kỷ này chính là nguyên nhân đưa con số tử vong lên cao.

Trong quãng thời gian 1 tuần đầu tiên sau động đất, truyền thông báo chí Trung Quốc tưởng chừng được “dễ thở” hơn vì các phóng viên đã gần như được tự do đến hiện trường thu thập tin tức, lấy thông tin từ người dân trong vùng. Thế nhưng sau một tuần “dễ thở” thì nhà nước Trung Cộng đã tăng cường kiểm soát nghiêm ngặt các thông tin và hình ảnh để giảm thiểu những “tiêu cực” có nguy hại đến an ninh nhà nước. Để mở đầu cho chiến dịch kiểm soát này, Li Changchun, người đứng đầu Ban tư tưởng Trung ương Đảng đã đến “thăm hỏi” 2 cơ quan truyền thông nhà nước lớn nhất để “động viên các nhân viên làm việc cực nhọc để đưa tin động đất”. Ngay sau đó người ta ghi nhận các báo cáo, bài viết và hình ảnh “tiêu cực” về động đất từ từ biến mất trên các mặt báo và nhìn chung thì tin tức về động đất đã giảm đi rất nhiều.

 

Ngoài ra người dân cũng đặt nghi vấn về việc chi tiêu của Hội Hồng Thâp Tự nhà nước trong công tác cứu trợ. Vào tuần trước, một chủ cửa hàng thuốc tây cho biết có 2 vị khách là nhân viên của Hội Hồng Thâp Tự nhà nước đến đặt mua số hàng trị giá USD$10,000, nhưng lại yêu cầu ghi biên nhận cao gấp 5 lần! Vị chủ tiệm này đã từ chối nhưng các tiệm khác đã không ngần ngại làm theo yêu cầu của 2 vị khách kia.

Khi nói chuyện với các phóng viên, Li Changchun đã không đề cập đến vụ tai tiếng của Hội Hồng Thập Tự và chỉ thị rằng “công tác tuyên truyền phải sâu rộng và cần phải thực thi được chủ trương của trung ương đảng và nhà nước trong công tác cứu trợ, cùng với các nỗ lực của đảng ủy và chính quyền các cấp để xoa dịu nỗi đau của nạn nhân”.

Các ngôi trường được xây dựng cẩu thả là nguyên nhân chính đã khiến chục ngàn em học sinh vô tội chết oan trong đống gạch vụn. Các em này đều là sản phẩm của chính sách “một con”. Nay các em ra đi vĩnh viễn đã để lại nỗi đau quá lớn cho các bậc cha mẹ. Chính vì thế, các bậc cha mẹ đã nổi giận quay sang chất vấn nhà nước về chất lượng kém của các ngôi trường này. Trong một động thái được xem là để “xoa dịu nỗi đau” này, thừa lệnh trung ương hôm thứ hai 26/05 các quan chức của Ủy ban Dân số và Kế hoạch Gia đình của tỉnh lỵ Thành Đô tỉnh Tứ Xuyên đã ra một thông báo mà nội dung của nó đã làm nhiều người khóc mếu khóc dở. Bản thông báo cho biết nhà nước sẽ “cấp phép” cho các bậc cha mẹ có đứa con duy nhất bị chết trong trận động đất vừa qua, được phép “đẻ” thêm một đứa con khác thay thế cho đứa con đã chết. Những chi tiết lạ lùng khác cũng được nhắc rõ trong bản thông báo như sau:

 

Các bậc phụ huynh có đứa con “sinh hợp pháp” bị chết trong trận động đất vừa qua, thì đứa con thứ hai (sinh ngoài kế hoạch) nếu dưới 18 tuổi sẽ được nhà nước công nhận là đứa con “hợp pháp”, thế chỗ cho đứa trẻ đã chết. Nếu đứa con qua đời là đứa con “bất hợp pháp” (sinh ngoài kế hoạch) thì từ nay cha mẹ của em sẽ không phải tiếp tục trả tiền phạt, nhưng cũng không được truy nhận lại số tiền đã đóng phạt”.

Nhưng điều trớ trêu cho giấy phép “đẻ thêm” này là hầu hết các bà mẹ kia đều đã ở vào lứa tuổi quá trễ để sanh con, hoặc là đã bị “cai đẻ” hẳn ngay sau khi sinh đứa con đầu tiên. Như vậy là giấc mơ có thêm đứa con “thế thân” của các bà mẹ khốn khổ này đã tan vào mây khói.

Người dân Trung Quốc tại tỉnh Tứ Xuyên đáng lẽ ra không phải chịu những thiệt hại nặng nề như vậy. Hơn hết, những thiệt hại sau trận động đất lại càng có thể tránh được. Thế nhưng điều đó đã không xảy ra, chỉ vì một nhà nước Trung Cộng độc tài, vô nhân. Chính nhà nước này là “nhân tai” đã gây ra những mất mát đáng lẽ ra không nên có.

Lê Minh (28/05/2008)