Các hoạt động dồn
dập của Việt Nam trong hai tuần qua
trong lĩnh vực quốc phòng và đối
ngoại đang được các quốc gia trong
khu vực theo dõi một cách chặt chẽ.
Đã có ý kiến bày
tỏ quan ngại trước việc Việt Nam ký
hợp đồng mua thêm nhiều vũ khí và
trang thiết bị quốc phòng, nhất là
tàu ngầm và chiến đấu cơ hiện đại
từ Nga.
Báo tiếng Anh
Bangkok Post xuất bản tại Thái Lan
vừa có bài xã luận tựa đề "Hãy
cân nhắc lại việc mua vũ khí
(Rethink this arms buildup)" nói về
chủ đề này.
Bài xã luận bắt
đầu bằng nhận định rằng hợp đồng
khổng lồ mua vũ khí từ "người bạn
Nga cũ" của Việt Nam có khả năng
sẽ làm "tăng căng thằng trong khu
vực và tái khởi động một cuộc
chạy đua vũ trang hơn là thúc đẩy
hòa bình".
Tờ báo tiếng Anh
hàng đầu của Thái Lan than phiền về
bức màn bí mật bao trùm hợp đồng
này.
Theo Bangkok Post,
các thông tin về việc Việt Nam mua
tàu ngầm và chiến đấu cơ hiện đại
bị rò rỉ từ châu Âu, và ngay cả
khi bên ngoài biết rồi thì Hà Nội
vẫn lặng thinh không có một lời
giải thích.
"Đây là hợp đồng
mua vũ khí lớn đầu tiên trong cả
khu vực từ khi Việt Nam tham gia
Asean. Hà Nội cần phải giải thích
nhiều."
Báo Bangkok Post,
từng là tờ báo lớn trong khu vực
nhưng đã thu hẹp trong những năm gần
đây, nhận định rằng thông tin Việt
Nam bỏ hàng tỷ đôla ra mua tàu ngầm
và chiến đấu cơ là điều gây quan
ngại vì "không đội Su-30 (mà ông
Nguyễn Tấn Dũng định mua) là quá
hiện đại so với không quân các nước
khác trong khu vực".
Việc mua tàu ngầm
lại còn "gây lo lắng hơn nữa".
"Hợp đồng này mang
lại cho Việt Nam loại vũ khí mà
các đối tác của Hà Nội trong khối
các quốc gia Đông Nam Á không hề
có."
Nhà chức trách
Thái Lan, theo Bangkok Post, nhiều
thập niên nay luôn bác bỏ yêu cầu
mua tàu ngầm của hải quân và quân
đội. Giới chuyên gia thì cho rằng
tàu ngầm không có tác dụng lắm
trong việc tuần tra hay bảo vệ các
vùng biển nông ven bờ.
Tăng cứng rắn?
Điều này cũng
giống ở Việt Nam và bài xã luận
cho rằng nguyên nhân duy nhất mà
Việt Nam muốn mua tàu ngầm là vì
muốn đẩy mạnh tuyên bố chủ quyền
ngoài khơi xa, ở các vùng biển và
hải đảo đang còn tranh chấp, thí
dụ các quần đảo Hoàng Sa và
Trường Sa, ở trong biển thuộc khu
vực Asean.
Theo báo Thái, việc
Trung Quốc và Đài Loan - các bên
tham gia tranh chấp khác - có trong
tay tàu ngầm là yếu tố quyết định
để Việt Nam ký hợp đồng với Nga.

Báo Thái kêu
gọi hợp tác Asean
"Tuy nhiên điều này
sẽ mang lại các hậu quả khôn lường,
phần lớn là không có gì tích cực."
Bangkok Post nói
quyết định tăng cường không quân và
hải quân của Việt Nam có hai khả
năng: Một là Hà Nội ngày càng quan
ngại về tình trạng tăng căng thẳng
ở ngoài khơi. Điều này bất lợi
không chỉ cho Việt Nam mà cả các
nước khác trong khu vực.
Khả năng thứ hai là
bản thân Việt Nam muốn khơi mào
hành động, tăng cứng rắn trong bảo
vệ các tuyên bố chủ quyền.
Bài xã luận nhấn
mạnh: "Điều này không thể chấp
nhận được".
Báo Bangkok Post
nhắc lại rằng Việt Nam tham gia
Asean năm 1995, sau hơn một thập niên
mà tờ báo này gọi là "đối đầu
gây chết người với cả nhóm".
Tờ báo cũng cáo
buộc Việt Nam đã cho lính đột nhập
vào Thái Lan sau khi xâm lược
Campuchia năm 1977.
"Trong 14 năm qua,
Việt Nam đã là một nước láng
giềng đặc biệt tử tế, nhất là khi
tính đến các vụ xung đột vũ trang
và bất đồng chính trị trong quá
khứ."
"Cách hành xử của
Việt Nam đã làm giảm quan ngại của
các đối tác Asean khác vốn cũng
tham gia tranh chấp chủ quyền tại
Trường Sa."
Bởi vậy, Bangkok
Post cho rằng Việt Nam cần nghĩ lại
kế hoạch"tái khởi động cuộc chạy
đua vũ trang ở khu vực Asean".
"Bằng không, Việt
Nam cần công khai toàn bộ các chi
tiết của các hợp đồng mua vũ khí
và giải thích rõ lý do."
Bài xã luận kết
luận bằng khuyến cáo lãnh đạo
Asean, nhất là ông Tổng thư ký Surin
Pitsuwan, một người Thái, cần trực
tiếp thảo luận với Hà Nội về
việc tăng cường vũ trang "nghiêm
trọng" này.
"Không có lý do gì
cho Việt Nam bắt đầu một chương
trình tái vũ trang, cả về mặt kinh
tế lẫn chính trị."