• Tạ Phong Tần

Kết quả giám định của Viện Pháp Y Quân Ðội cho thấy: “Nguyên nhân trực tiếp gây tử vong cho anh Nguyễn Quốc Bảo là chấn thương sọ não mức độ nặng, do tác động của vật tày có giới hạn gây vỡ nền sọ ở hố sọ sau phải và chấn động não”.

Như vậy, nguyên nhân chính gây ra cái chết cho nạn nhân đã rõ, nhưng từ lúc bị “mời” (theo lời đội trưởng đội điều tra công an quận Hai Bà Trưng) hay “giữ” (khẳng định của PC14 công an Hà Nội) cho đến lúc chết thì điều gì đã xảy ra cho anh Nguyễn Quốc Bảo.

Ông Nguyễn Quang Phục, bố của nạn nhân Nguyễn Quốc Bảo chết vì bị đập vỡ sọ
khi bị công an quận Hoàng Mai, Hà Nội, bắt giữ. Ông kể lại cái chết oan khuất
của đứa con trai với một số tờ báo. (Hình: VNX)

Theo lời ông Phục, thân sinh anh Bảo, “toàn thân con ông có nhiều vết bầm tím, nhất là 2 cổ chân, 2 cổ tay tím ngắt, có những vết sây sát dài. Hai bên khóe miệng con ông có những vết bầm tím song song, mỗi bên dài khoảng 8cm”. “Giám định sơ bộ của pháp y quân đội, ngực Bảo tụ huyết hồng 8x8cm, tim to. Vùng đầu có một vết tím dài 1.5x8cm. Dưới da có một vết dài 4x5cm, một vết dài 1x3cm. Ðặc biệt ở xương sọ, vùng chẩm có một vết nứt có kích thước 3x2cm”.

Tôi là người đã từng công tác ở đơn vị cảnh sát điều tra, cảnh sát hình sự nên cũng có đôi chút hiểu biết về giám định thương tích và pháp y. Ðể “giải mã” những dấu vết ông Phục nêu ở trên, trước khi đi vào xác định cơ chế gây thương tích thì chúng ta cần hiểu rõ các thuật ngữ chuyên môn trong pháp y và cơ chế gây ra tổn thương ấy.

Vết sây sát là tổn thương ngoài da hay trong nội tạng dưới hình thức vết hoặc mảng sây sát, là tổn thương làm mất một phần biểu bì da, thanh mạc hoặc vỏ bao các phủ tạng. Cơ chế gây ra sây sát là sự cọ xát mạnh giữa tổ chức da với vật cứng và tày.

Vết bầm, còn gọi là bầm máu, tổn thương này làm vỡ các mạch máu nhỏ, thường gặp ở dưới da hay trong các tạng. Ðặc điểm của vết bầm máu là da vẫn phẳng nhưng có màu tím nhạt hay sẫm. Sự hiện diện của vết bầm chứng tỏ thương tích có khi nạn nhân còn sống. Dựa vào màu sắc của vết bầm, người ta có thể ước đoán được thời gian gây nên thương tích khi mảng bầm máu có diện tích từ 1cm2 trở lên. Bầm máu màu tím là thương tổn xảy ra khoảng một vài giờ, màu đen là thương tổn xảy ra khoảng từ 2 đến 3 ngày, màu xanh là thương tổn xảy ra trong khoảng 3 đến 6 ngày, màu xanh lá mạ là thương tổn xảy ra trong khoảng từ 7 đến 12 ngày, màu vàng là thương tổn xảy ra trong khoảng từ 12 đến 25 ngày. Sau 25 ngày thương tổn mất dấu vết. Cơ chế gây ra vết bầm là lực tác động mạnh của vật tày lên phần mềm diện tích thân thể có vết bầm.

Cơ chết gây ra vết nứt xương (rạn xương) là vật cứng và tày tác động mạnh vào phần cứng của thân thể.

Tụ máu (tụ huyết) là thương tổn do dập vỡ các mạch máu cỡ nhỏ hoặc to do áp lực của vật cứng trên phần mềm làm vỡ mạch máu tràn vào tổ chức, tạo ra cục máu đông tại chỗ đó. Cơ chế gây ra vết tụ máu cũng là lực tác động mạnh của vật tày lên phần mềm diện tích thân thể có vết tụ máu, nhưng lực tác động mạnh hơn, sâu hơn vào bên trong thân thể.

Tử vong do điện giật, khi mổ tử thi khám trong sẽ thấy các phủ tạng không có tổn thương đặc hiệu, chủ yếu thấy não phù, các tạng sung huyết, có các chấm tụ máu nhỏ ở giác mạc mắt, ở thành mạc ruột, trên mặt phổi. Cơ tim phù, sung huyết, có hồng cầu thoát quản.

Vết bầm và sây sát ở cổ tay, cổ chân nạn nhân, không cần phải có kiến thức về pháp y nhiều lắm cũng có thể biết được đó là dấu vết của việc nạn nhân bị còng tay, còng chân rất chặt và có nhiều người khác nắm ngay chỗ còng ấy khiêng đi một đoạn đường rất dài. Quá trình di chuyển ấy tạo nên vết sây sát và bầm tím. Khi nạn nhân bị còng tay còng chân rồi treo tay chân lên thì cũng tạo ra vết sây sát và bầm giống như vậy. Khả năng nạn nhân bị còng và treo tay chân lên xảy ra nhiều hơn bởi lẽ những người đang hành hạ nạn nhân không bao giờ bắt người, còng rồi khiêng từ ngoài đường vô đi lòng vòng bên trong trụ sở làm việc, hơn nữa công an quận Hai Bà Trưng cũng đã trả lời rằng họ “mời” nạn nhân làm việc, chớ không phải khiêng nạn nhân từ ngoài đường xa lắc xa lơ vào cơ quan của họ.

Theo giấy chứng nhận mai táng của phòng kỹ thuật hình sự - công an TP.Hà Nội, nạn nhân tử vong vào khoảng 5 giờ 30 phút ngày 22 tháng 3 năm 2010. Căn cứ vào màu sắc vết bầm, có thể nhận định nạn nhân đã bị người khác dùng vật tày đánh vào thân thể ít nhất 4 lần vào khoảng thời gian từ 2 đến 3 giờ ngày 22 tháng 3 năm 2010. Vùng ngực nạn nhân tụ huyết hồng dàn đều trên diện tích 8x8cm chứng tỏ nạn nhân đã bị một vật tày có tiết diện tương đương 8x8cm thụt mạnh vào ngực. Ðây có thể là dấu vết đầu của một chiếc gậy gỗ lớn.

Hai bên khóe miệng nạn nhân có những vết bầm tím song song, mỗi bên dài khoảng 8cm cho thấy có nhiều khả năng nạn nhân đã bị chèn một chiếc gậy gỗ cứng lớn và dài ít nhất 50cm vào miệng theo chiều ngang rồi ấn hai đầu gậy xuống với một lực rất mạnh nhưng đều nhau, phần giữa của gậy ấn vào miệng nạn nhân gây ra vết bầm tím song song hai bên khóe miệng. Như vậy, có thể hình dung được hai cách tạo ra thương tổn này. Một là nạn nhân bị còng tay chân đứng sát vào tường, một người khác cầm cái gậy gỗ lớn để ngang vào miệng nạn nhân rồi hai tay người đó đè vào với một lực rất mạnh, đầu nạn nhân bị bức tường phía sau cản lại không thể né tránh được, từ đó gây ra vết bầm song song đều nhau hai bên khóe miệng. Hai là nạn nhân bị còng nằm ngửa trên mặt đất và người kia cũng dùng gậy tác động y như thế, nhưng lực tác động theo chiều từ trên xuống dưới.

Như vậy, ta có thể hình dung quá trình diễn biến sự việc như sau:

Nạn nhân Nguyễn Quốc bảo sau khi bị “mời” đến công an quận Hai Bà Trưng thì bị người khác dùng còng sắt còng hai tay, hai chân lại. Trong tư thế đứng lưng sát vào tường thì bị người khác dùng một cái gậy gỗ lớn tiết diện 8x8cm thụt mạnh vào ngực, nạn nhân không có chỗ lùi nên ngực hứng toàn bộ lực tác động của đầu chiếc gậy, gây nên vết tụ máu 8x8cm. Nạn nhân lại bị người khác dùng chính chiếc gậy đó ấn đè vào miệng thật mạnh theo chiều ngang, đầu không thể ngã ra sau được nên gây ra vết bầm tím song song nơi khóe miệng.

Nạn nhân bị người khác treo lơ lửng bằng chính cái còng tay, còng chân trong thời gian ít nhất cũng 15 phút, nạn nhân đã giãy giụa, gây ra vết sây sát da và bầm tím cổ tay cổ chân. Trong lúc bị treo, nạn nhân bị đánh nhiều lần vào đầu. Vì đầu người cứng và có hình tròn chớ không phẳng như phần thân thể, để có thể gây ra vết bầm rộng và dài đến 1,5x8cm hay 4x5cm thì hung khí gây ra tổn thương này khả năng rất lớn là gậy cao su có lõi thép đàn hồi, có thể uốn theo mặt cong của đầu người.

Kết quả mổ tử thi cho thấy tim nạn nhân to hơn bình thường (phù), so sánh với dấu hiệu lâm sàng của tử vong do điện giật cho thấy có dấu hiệu nạn nhân đã bị điện giật.

Sau đó nạn nhân được thả xuống ngồi trên ghế, ở tư thế này rất vừa ngang tầm tay với cú đánh bằng gậy cứng của một người đứng từ phía sau lưng, đúng ngay vị trí gây vỡ nền sọ ở hố sọ sau phải và chấn động não.

Trong quá trình đánh đập nạn nhân tất xen kẽ việc quát tháo, chửi bới buộc nạn nhân “nhận tội”, tiếng nạn nhân kêu gào đau đớn nên người ta mới ấn cái gậy lớn vào mồm để khỏi bật ra tiếng kêu chăng?

Theo báo Lao Ðộng, PC14 thông tin cho ông Nguyễn Quang Phục rằng con trai ông đã mang theo con dao và cái kéo trong cốp xe và “một cáp ghi đề” (không biết cáp ghi đề là cái gì) nên bị tạm giữ vì đã có hành vi mang theo vũ khí thô sơ và tổ chức đánh bạc. Một cái cáp đương nhiên không đủ chứng cứ để khẳng định nạn nhân tổ chức đánh bạc, còn hai loại “vũ khí thô sơ” kia nếu địa phương nào cũng làm như công an quận Hai Bà Trưng thì cả nước không đủ chỗ để mà tạm giữ hành chính người.

Tạm chưa nói đến động cơ, mục đích của những người “máu lạnh” đã tra tấn nạn nhân đến chết. Cái chết oan khuất của anh Nguyễn Quốc Bảo là một hồi chuông báo động về tình trạng lạm dụng quyền lực nhà nước để hành xử kiểu “xã hội đen”, nếu không xử lý nghiêm minh thì tương lai sẽ còn nhiều Nguyễn Quốc Bảo khác là nạn nhân của những người mang danh “bảo vệ nhân dân”.