|
Nếu chúng ta không thể mua...
chúng ta không thể do-thám được!
"If
we can't buy...we can't spy
"
hay "Việc tư nhân hoá
CIA Mỹ "
Nhữ
Đ́nh Hùng chuyển ngữ
- |
|
|
Vai tṛ các
xí-nghiệp tư về an-ninh ngày nay đă được công-chúng biết đến
nhưng họ vẫn chưa biết đến các xí-nghiệp tư về t́nh-báo.
Blackwater US,Triple Canopy hay những xí-nghiệp khác đă
không bị bộ quốc-pḥng Mỹ coi là những thứ phụ-dịch cho
quân-đội, nhưng nằm hoàn-toàn trong việc điều-động quân-sự ở
Irak. Trong các bố-trí này,có cả việc tham-dự của những
xí-nghiệp t́nh-báo tư.
Để điều-động việc can-thiệp vào Irak và một cách tổng-quát
hơn là theo đuổi một cuộc chiến chống lại sự "khủng-bố",
cộng-đồng t́nh-báo Mỹ đă nhờ cậy rất nhiều vào khu-vực tư,
cả về việc thu-thập tin-tức kỹ-thuật hay nhân-sự cũng như
việc phân-tích.Thế mà, Quốc-Hội Mỹ không có quyền được "ghé
mắt" và kiểm-soát những điều-kiện theo đó các khế-ước đă
được kư-kết.
Nhân cuộc hội-thảo được Cục T́nh-Báo Quốc-Pḥng (Defense
Intelligence Agency, hay DIA,) bảo trợ qui tụ các
kỹ-nghệ-gia ngày 14.5.2007 cho thấy việc tư nhân hoá
t́nh-báo Mỹ đă phát triển rất mạnh.
Theo như Terri Evereil, một viên-chức trách-nhiệm lăo-thành
của văn-pḥng Măi Dịch (bureau des Acquisitions) (chịu
trách-nhiệm việc kư-kết các khế- ước với tư-nhân) thuộc
văn-pḥng DNI (văn-pḥng của Giám-Đốc T́nh-Báo Quốc-Gia) cho
hay rằng 70% ngân-sách về t́nh-báo được dành cho các khế ước
với tư-nhân.
Các đồ-bản tŕnh-bày "power point" đă được cho lên internet
cho thấy việc dùng đến những người kết-ước đă gia-tăng 38%
kể từ giữa thập-niên 90.Theo
như lượng-định của văn-pḥng DNI, số khế-ước kư-kết với
tư-nhân được coi là b́nh-ổn từ năm 1995 đến 2001 trong
khoảng 20 tỉ đô-la một năm. Vào năm 2002,số này đă vượt quá
32 tỉ đô-la. Kể từ 2003, số này lên đến 42 tỉ đô-la.
Vào năm 2006, một vài con số ấn-hành trong giới truyền-thông
Mỹ đă cho thấy hiện t́nh này. Tờ Washington Post phát-giác
rằng hơn một nửa nhân-viên của hai cục quan-trọng tại Ngũ
Giác Đài, CIFẠ (Counter Intelligence Field Activity = Hoạt
động phản gián) và NCC (National Counter Terrorisme Center =
Trung Tâm chống Khủng Bố) làm việc theo khế-ước. Riêng về
CIFA kêu gọi đến khu-vực tư hơn 70%.
Cuối tháng năm 2007, những con số khác liên-hệ đến DIA
xuất-hiện trên báo-chí, các luật-sư của Cục đă tuyên-bố rằng
51% nhân viên thực ra là nhân-viên của những xí-nghiệp tư.
Cuối tháng 8, DIA tuyên bố là sẽ dành ngân khoản 1 tỷ Đô cho
Xí nghiệp tư trong việc thu thập và phân tích các dữ kiện.
Hiện-tượng cho thầu lại cũng
rất quan-trọng trong khu-vực tư của t́nh-báo Mỹ.
Thế nên, các ngành của CIA (central intelligence service) có
trách-nhiệm về việc thu-thập tin-tức, NCS (National
Clandestine Service) đă bao gồm, hơn một nửa thực lực của họ,
các điệp-viên tư thuộc về các xí-nghiệp như là
Abraxas,SAIC,Booz,Allen Hamilton hay những nhóm đại kỹ-nghệ
như Loockheed Martin hay Raytheon - những nhóm sau cũng ban
lănh -đạo t́nh-báo riêng cho họ.
Ngay như những tay "blue
badgers" (tiếng lóng của CIA để chỉ các nhân-viên liên-
bang) hành-xử quyền lănh-đạo ở chóp bu các ngành của NCS và
là nhân-viên hữu-trách, ở trong giới chỉ-huy,một số trong
bọn họ đă hầu như "tư-nhân hoá".
Thế nên,các "green badgers"
(đến từ khu-vực tư), không những chỉ tuyển-chọn các
gián-điệp, mà c̣n điều-hành các dịch-vụ bí-mật và có thể
hành-xử thẩm-quyền đối với một số thành-viên kết-ước tư khác.
Các thành-viên kết-ước tư như thế đă có hơn một nửa số
văn-pḥng của CIA tại Bagdad hay ở Islamabad.
Tuy nhiên,việc đọc những con số này không cho phép thấy được
toàn-bộ sự thâm-nhập của t́nh-báo tư trong ḷng cộng-đồng
t́nh-báo Mỹ. Thực sự các thành-viên kết-ước đă trở thành
không thể thiếu được trong lănh-vực tài-nguyên kỹ-thuật và
nhân-sự, nhưng họ cũng thi hành một số dịch-vụ mà cho tới
gần đây vẫn nằm trong lănh vực hoạt động đặc-quyền.
Chẳng những các công-ty tư thu lượm các tin-tức từ người hay
bằng kỹ-thuật, đề-nghị sự phân-tích của chính họ, nhưng cũng
c̣n có thể can-thiệp trực-tiếp ở cấp chánh-trị và thư-lại
cao nhất liên-hệ đến việc phân-tích. Vượt qua khỏi sự
xử-dụng các tin tức từ vệ-tinh hay từ các phi-cơ thám-thính
không người lái mà họ khai-thác, nhiều xí-nghiệp tư c̣n cho
chính sự phân-tích của họ và đi đến chỗ xác-định mục-tiêu ở
những địa-điểm nhạy-cảm như Irak hay ở A-Phú-Hăn.
Cũng không phải là hiếm việc phúc tŕnh của họ được thấy ở
văn pḥng những người quyết-định để tránh gặp các màng lọc
truyền-thống và hệ-thống hành chánh của cộng-đồng t́nh-báo
Mỹ.
Thực ra, khu vực tư can-thiệp với danh xưng riêng của nó khi
những người chuyên-nghiệp về t́nh-báo họp thành nhóm làm
việc để phân-tích và tổng-hợp các tin tức. Thế nên, khu vực
tư có những cửa ngơ của nó để vào trong ḷng DNI. Các
thành-viên kết-ước tư được tiếp đón ở một trong những nơi
soạn thảo bản trần thuyết hằng ngày cho Tổng Thống
(Presidential Daily Briefing), tài liệu tổng-hợp tin-tức
t́nh-báo mỗi ngày để tŕnh lên Tổng-Thống Hiệp Chúng-Quốc.
Hiện-tượng cho "thầu lại" về
t́nh-báo là một khuynh-hướng nặng nề và có tính cơ cấu. Sự
diễn tiến này không phải đánh dấu từ 11/09 nhưng được hoàn
toàn nằm trong một khuôn khổ cách-mạng âm thầm được phe hữu
bảo-thủ đưa ra từ thập niên 70.
Có một luận-lư sâu xa kiểu Mỹ về việc tư nhân hoá các hoạt
động đặc-quyền của chánh-quyền liên bang đụng chạm ngay cả
đến trung tâm của chức năng an ninh quốc gia. Một phần của
giới thư-lại liên-bang và các nhân-viên chánh-trị, c̣n đi
ngược hẳn lại, trên nguyên-tắc đă không chống đối việc cho "thầu
lại", ngay khi vấn-đề c̣n đang được tranh-luận.
T́nh-h́nh chánh-trị có thể chấp nhận được đă cho phép các
viên-chức liên-bang bằng một phương cách thực tiễn có được
những kỹ-thuật thựng được phát-triển nhanh chóng hơn trong
khu vực tư hơn là trong cơ cấu liên-bang. Tác-động qua lại
luôn luôn quan trọng giữa khu-vực công và khu vực tư Mỹ.
Khu-vực công tác-động như người ra lệnh rất nhạy-cảm trong
lănh-vực định-hướng và tài trợ mạnh mẽ các công cuộc
nghiên-cứu và phát-triển để đi sát vào các phát-triển những
kỹ-thuật mới. Đổi lại,các định-chế liên-bang có được những
vật liệu tuyệt-đỉnh bảo-đảm sự khống-chế quốc-tế của họ.
Dưới sự thôi thúc của CIA, Lockheed Martin đă chế-tạo phi-cơ
do-thám U-2 . Những công-ty như là TRW,Polaroïd hay Raytheon
đă giúp phát-triển những hệ-thống máy thu h́nh cực nhạy và
những vệ-tinh gián-điệp đầu tiên hướng về Liên Bang Sô Viết..
Được tạo lập ra trong thập-niên 50 để kiểm-soát các cuộc
truyền tin trên thế-giới,Cục An Ninh Quốc Gia (National
Security Agency : NSA) đă nhờ đến IBM hay Cray để phát-triển
những máy siêu điện-toán để phá các mật-hiệu (code) và
chuyển các dữ kiện có được bằng ngôn-ngữ điện-toán thành
tin-tức t́nh báo. Hiện nay, DNI t́m cách thành h́nh dựa trên
sự phát triển Kỷ thuật với những chương tŕnh nghiên cứu về
T́nh báo (Intelligence Advanced Research Project Activity :
IARPA ), hay về quốc pḥng ( DARPA :Defense Advanced
Research Project Agency)
Đối diện với một xă-hội của truyền-thông trong những năm 90,
việc xử dụng khu-vực tư đă gia-tăng nhưng có một h́nh-thức
mới. Các cục của Hoa-Kỳ đă ở vào vị thế phản-ứng đối với sự
phát triển nhanh chóng các kỹ thuật mới.,sự dân-chủ-hoá các
hệ thống giải mă và việc phóng ào ạt các vệ-tinh dân-sự vào
lúc mà ngân-sách quốc-pḥng và t́nh-báo bị cắt giảm 30%.
Để phản-ứng,các cục không những chỉ dùng đến khu-vực tư
trong lănh-vực R&D (nghiên-cứu và phát-triển) nhưng c̣n
xử-dụng trưc-tiếp đến nhân viên của họ.Thế nên,khi National
Geospatial Intelligence Agency ( đặc trách về Không gian)
được thành lập vào năm 1995,,lập tức nó đă quay về khu vực
tư để có các "software / nhu liệu" và các nhân-viên để
xử-dụng.
Ngày nay, phân nửa trong số
14000 nhân-viên được Booz Allen Hamilton hay Lockheed Martin
trả lương.Về phiá NSA, vào cuối thập niên 90, họ bắt đầu cho
các công ty tư như Computer Services Corps và SAIC thầu lại
việc kiểm-thính quốc-gia và một phần nào việc phân-tích các
tín-hiệu.
Sau ngày 11.9.2001, hiện tượng cho "thầu lại" c̣n gia tăng.
Quyết-tâm của chánh-quyền Bush và quốc-hội là tránh một cuộc
khủng-bố mới, bằng cách dấn thân vào một cuộc chiến lâu dài
chống chủ-nghĩa khủng-bố quốc-tế đă thấy rơ trong việc
xử-dụng đến các khu-vực tư. Được một chánh quyền Mỹ có rất
nhiều liên-hệ kể cả việc xuất-phát từ giới kinh-doanh và ư-tưởng
thuận lợi cho việc xử- dụng khu-vực tư vào những hoạt-động
độc-quyền, việc gia-tăng ngân-sách về t́nh- báo và việc t́m
kiếm một tổ-chức mới cho cộng-đồng t́nh-báo Mỹ đă trước hết
có lợi cho khu-vực tư.
Thị -trường t́nh-báo quân-sự đă bộc-phát giống như những
công-ty quân-sự tư hay, khác đi, về an-ninh nếu hiểu theo
nghĩa rộng. Bởi thế, để phát-triển những hoạt-động hay những
tổ-chức mới nhằm vào cuộc chiến chống khủng-bố như là
National Counterterrorism Center ( chống Khủng Bố ) của
CIA, các cục được phép hướng về khu-vực tư để tuyển-dụng
hằng ngàn chuyên-gia phân-tích và các chuyên-gia t́nh-báo
nhân-sự.
Khu-vực tư đă có thể đáp-ứng hữu-hiệu cho sự trông đợi của
giới-chức liên-bang nhờ ở t́nh-trạng đặc -biệt đáng giá cho
năm đầu của các năm hai ngàn: đa số rất lớn các nhân-viên
kết-ước vốn xuất-phát từ cộng-đồng t́nh-báo Mỹ. Việc
quản-trị nghiệp-vụ những điệp-viên hoạt-động luôn luôn là
điểm yếu của CIA, có rất nhiều điệp-viên chán nản đă bỏ các
cục trong những năm 90 để sang khu-vực tư rất hấp-dẫn về
mặt lương bổng và cho phép họ tiếp tục xử-dụng khả-năng trên
trận-địa.
Sau năm 2001, các cục liên-bang đă có thể t́m thấy trong
những cựu điệp-viên có được những khả năng cần thiết để làm
việc trong ḷng cộng đồng t́nh báo Mỹ. Những người sau này
luôn luôn có những nhạy cảm nào đó với ư-tưởng phục-vụ Nhà
Nước. Thế mà, thị-trường t́nh-báo tư đang phát triển, một số
xí-nghiệp đă đưa vấn-đề khả-dĩ đến lượt họ huấn-luyện các
điệp-viên trong tương-lai đương nhiên là sẽ phát-triển theo
một đường lối văn-hoá và giá-trị khác.
Từ cái nh́n của Mỹ, việc tư-nhân hoá t́nh-báo có những điểm
tích-cực của nó. Từ 11 .9 , nó đă khơi động một hoạt động
kinh-tế mạnh-mẽ. Việc cho thầu lại này đă tạo ra một sự gia
tăng tài sản quốc gia một cách không thể chối cải khi
chánh-quyền liên-bang đă tạo ra những điều-kiện thuận lợi
cho việc phát triển một thị-trường rộng lớn để thương-măi
hoá các sản-phẩm của t́nh báo tư, dù điều này có nguồn gốc
do kỹ thuật hay do người.
[việc tích cực và lợi lộc do t́nh báo đem lại như vừa nêu
ra, không bằng 1% của những thiệt hại do 9.11 gây ra, mà
chính cái vụ 9.11 là do đầu ḅ CIA thực hiện chứ không do
Bin Laden. BNH]
Việc cho thầu lại đă cho phép các định-chế quốc-gia và
thế-giới t́nh-báo đáp-ứng với những thách-đố do cuộc khủng
bố 11.9 đặt ra. Nó cũng đă đi cùng với những cải cách về
t́nh-báo Mỹ phát-xuất từ phúc-tŕnh của Uỷ-ban 11.9.
Tuy thế,một số người đă tự hỏi về tiến-triển hiện tại. Thiên
về hướng tư nhân và những nguyên-tắc điều hành sẽ không phải
không có hiểm tai và sẽ có những hậu quả khác.
Trong thời kỳ t́nh báo bị chánh
trị hoá bởi các chánh khách Mỹ, cho đến mức độ nào ngành
t́nh báo có thể giao phó cho khu vực tư? Người ta có thể chờ
đợi việc khu-vực tư t́m cách bán những tin tức đáp ứng cho
sự mong đợi của những nhà lănh đạo hay là nhằm để tŕnh bày
một tin tức có thể phục vụ cho những lợi-ích của một số
thân-chủ ? Liệu rằng người ta sẽ phải chờ đợi những sự
khai-triển các lư-luận tương tự cho những điều đă được
áp-dụng cho những phức-hợp kỹ-nghệ quân-sự mỹ?
Ở Quốc-Hội Mỹ, đă có những tiếng nói vang lên trước
phong-trào cho thầu lại một phần sống c̣n của an-ninh
quốc-gia Mỹ. Thực ra, những đ̣i hỏi về bí-mật bao trùm việc
ấn-định ngân-sách liên bang dành cho ngành t́nh báo đă ngăn
không cho Quốc-Hội biết đến việc du-di kinh phí.
Rất khó cho những nhà đại diện nhân-dân Hoa -Kỳ biết được
đâu là những xí-nghiệp tư được các cục t́nh báo xử dụng
đến,đâu là sử-liệu của các khế-ước,dành cho những hoạt-động
nào và trị-giá là bao nhiêu.
Ủy-ban Thượng-Viện Select Committee on Intelligence ( đặc
trách về T́nh báo) đă ấn hành một tường-tŕnh về phí-tổn
trung-b́nh cho việc tư-nhân-hoá t́nh- đối với người thụ-thuế
mỹ. Sự tiêu tốn cho một điệp-viên liên-bang là 126.500 đô-la
trong khi một nhân-viên kết-ước tư tốn 250.000 đô-la. Bản
tường-tŕnh kết luận là trong trường-kỳ, cộng đồng t́nh báo
Mỹ cần phải rút giảm việc xử-dụng đến khu-vực tư.
Mặc dù Quốc-hội bày tỏ yêu-cầu
về việc minh-bạch, Giám-đốc T́nh-báo Quốc-gia vào mùa xuân
2007 đă xếp lại một tường-tŕnh do quốc-hội yêu cầu vào năm
2006 về việc kiểm kê các thành-viên kết-ước chánh của
cộng-đồng t́nh-báo Mỹ, nhân danh an ninh quốc-gia.
Trở lại về việc từ chối này, Ủy Ban Select Committee on
Intelligence của Hạ Viện đă cho ấn-hành một báo cáo
công-cộng tố cáo điều các dân-biểu chỉ có được những con số
tối-thiểu trong khi những điều này được các thành-viên kết
ước biết đến và không bỏ qua trong việc dùng để vận-động.
Đứng trước sự quan-ngại của Quốc-Hội và có lẽ lo sợ cho
những hoạt động của họ, cơ-quan CIA gần đây đă phải dấn thân
vào một công-tác "duyệt-xét lượng-định" (audit) tất cả những
thành-viên kết-ước tư nhằm để xếp loại những ai trong số họ
đang thực sự làm "những chức-năng thiết-yếu dành thuộc về
chánh-quyền" phải được điều-động bởi khu-vực công.
Thực ra, sự đề-kháng của giới hành-pháp và của cộng-đồng
t́nh-báo mỹ rất quan-trọng v́ vấn-đề về mặt chánh trị rất
nhạy-cảm. nhiều người kết-ước tư đă bị dính líu vào những
hoạt động t́nh-báo đang được tranh-luận hay có tánh cách
tranh-chấp như việc NSA cho thầu lại những chương tŕnh
kiểm-thính rộng lớn đối với nhân-dân mỹ trong khuôn khổ cuộc
tranh đấu chống lại hệ-thống khủng-bố.
T́nh-h́nh rất tế nhị, đến mức độ mà văn-pḥng Giám-Đốc
T́nh-Báo Quốc-Gia (GĐTB) thúc đẩy Quốc-Hội biểu quyết
đặc-miễn cho các công-ty tư-nhân làm việc trong chuơng-tŕnh
kiểm-thính cho NSA. Một cách tổng-quát hơn,GĐTBQG giữ lấy
một vị-thế thận-trọng.Thực vậy,ngay sau khi được bổ-nhiệm
vào tháng 12 năm 2006, tướng Mike McConnell đă tuyên-bố ư-định
của ông là nghiêng về việc tư-nhân-hoá t́nh-báo Mỹ.Tuy
nhiên,sự lựa chọn của chánh-quyền Bush II đă đặt trên một
người thể-hiện việc tư-nhân-hoá t́nh-báo Mỹ.
Sau khi đă phục-vụ một đời binh-nghiệp trong t́nh-báo
quân-sự,vào lúc hồi-hưu,tướng Michael McConnell đă làm việc
cho Booz Allen Hamilton,một trong những nhà thầu lại chính
của cộng-đồng t́nh-báo Mỹ.Ông ta đă ở đó suốt 10 năm.Cuối
năm 2006, ông là phó chủ-tịch. Ông cũng là chủ-tịch của
hội-đồng quản-trị của Liên-minh t́nh-báo và an-ninh
quốc-gia,nhóm vận-động chính của kỹ-nghệ t́nh-báo tư.
Thật tế nhị để nói về tương-lai của hiện-tượng tư-nhân-hoá
t́nh-báo Mỹ khi nó đi cùng với những cải-cách t́nh-báo Mỹ
được đặt ra sau cuộc khủng-bố 11.9.Tuy thế,có vẻ đây là một
khuynh-hướng nặng nề mà quốc-hội xem chừng bị trói tay trong
việc chống lại.
Cho đến ngày nay, hầu như
thần-chú của Washington là "If we can't buy...we can't spy "
(Nếu chúng ta không thể mua...chúng ta không thể do-thám
được) như là tiêu-đề một mẫu tŕnh-bày tại Colorado hồi
tháng năm vừa qua do Terri Everett một viên chức trách nhiệm
lăo-thành của văn pḥng Măi Dịch (bureau des Acquisitions =văn
pḥng chuyên trách việc kư khế ước với tư nhân) của văn
pḥng GĐTBQG thực hiện.Trong cuộc họp báo,những việc mua này
được coi như ưu-tiên hàng đầu của DNI.
Các chi-tiêu mới này rất thích ứng với những cải-tổ ngày
22.3. 2007 đă tổ-chức lại văn-pḥng của DNI. Vị đệ nhất
giám-đốc của t́nh-báo quốc-gia, đại-sứ John Negroponte có
dưới quyền 4 vị phụ-tá giám-đốc cho 4 lănh-vực thiết-yếu :
Kế-hoạch&Chánh-Sách,Thu-thập (tin tức), Phân-tích (tin tức)
và Quản-trị.
Trong sơ-đồ tổ-chức này, ngành
Măi-Dịch tuỳ thuộc trực tiếp vào ban quản-trị. Sự việc
viên phụ tá giám-đốc quản-trị được chỉ định làm xử-lư thường
vụ nếu như vị giám đốc và vị phụ tá của ông bị trở ngại, cho
thấy tầm quan-trọng dành cho văn pḥng đặc trách các vấn đề
hành-chánh. Kể từ tháng ba,văn pḥng Quản-trị đă biến khỏi
sơ đồ tổ chức của văn pḥng GĐTBQG.
Nó được thay thế bằng văn pḥng
Măi Dịch.Từ đó nó trở thành văn pḥng quan trọng nhất trong
văn pḥng GĐTBQG
Ghi chú:
* về mặt pháp-lư,các cơ sở t́nh-báo tư làm việc cho Bộ Ngoại
Giao.
*Cộng đồng t́nh báo Mỹ gồm 16 cục t́nh báo quân-sự và dân-sự.,
và từ 2004, đặt dưới thẩm quyền và phối-hợp của văn pḥng
giám đốc an ninh quốc-gia.
*Theo một bào báo của Washington Post, Select Committee on
Intelligence của Hạ Viện đă phê-chuẩn cho toàn-bộ cộng-đồng
t́nh-báo Mỹ một ngân-sách lên đến 48 tỉ đô la cho tài khoá
2008.
Tinparisnet chuyển ngữ. - Nhữ
đ́nh Hùng -
Bài viết của Claude Lesueur (
Tạp chí Defense số 130- Tháng 11/12/2007 tr 30- tr32) |